Postanede çalışmak caiz midir?
Butiran Soalan
"Hocam ben postanede memurum. Kurumumuzun yaptığı işlerden biride faize aracılık etmek. Bankaların verdiği faizli krediyi onların adına veriyoruz ve komisyon alıyoruz. Memurlar sözleşmeyi imzalatıyor, banka ve postane müdürü onay veriyor müşteri de krediyi alıyor. Ben buraya sınav ile atandım ve böyle olduğunu bilmiyordum. Aldığım maaş caiz midir?"
Açıklama
Postanede çalışmak ve orada yapılan işlemlerle ilgili olarak İslam hukukunda faiz (riba) konusu hassas bir meseledir. Faizle ilgili aracılık yapmak ve bu işten gelir elde etmek caiz midir sorusu, günümüz finansal sistemleri içinde sıkça karşılaşılan bir durumdur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve ona aracılık etmek, faize yardım etmek de haramdır. Eğer bir kişi faize aracılık eden bir işte çalışıyor ve bu işten doğrudan faiz geliri elde ediyorsa, bu durum caiz değildir. Ancak burada önemli olan kişinin niyeti, işi ve aldığı ücretin kaynağıdır. Eğer kişi sadece memuriyet görevini yapıyor ve maaşı bu faize aracılıktan değil, devlet memurluğundan alınıyorsa, bu durumda maaşın tamamı caiz kabul edilir. Ancak faize aracılık eden işlerde doğrudan komisyon almak veya faizden pay almak caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesin bir dille yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların (şeytanın) kendilerine dokunmasını sağlamasıdır." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili olarak şöyle buyurmuştur:
"Faiz yiyen, kıyamet günü Allah'a savaş açmış gibidir." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, postanede çalışmak başlı başına caizdir. Ancak kurumun yaptığı işlerden biri faizli kredi vermek ve bu işte aracılık yapmak ise, burada dikkat edilmesi gereken nokta sizin iş tanımınız ve aldığınız ücretin kaynağıdır. Eğer siz sadece memuriyet görevlerinizi yapıyor ve maaşınızı devlet memurluğu karşılığı alıyorsanız, bu maaş caizdir. Fakat faize aracılık eden işlemlerden doğrudan komisyon veya pay alıyorsanız, bu haramdır.
Bu durumda yapılması gereken, iş tanımınızda faize aracılık eden kısımların olup olmadığını netleştirmek ve mümkünse bu tür işlemlerden uzak durmaktır. Ayrıca, bu konuda kurumunuzun uygulamalarını ve işleyişini iyice anlamak önemlidir. İslam dini kolaylaştırmayı emreder, zorlaştırmayı değil. Eğer zorunlu olarak bu işte çalışıyorsanız ve maaşınız sabit devlet memurluğu maaşı ise, bu durumda endişe etmeyiniz.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda benzer şekilde katı tutum içindedir. Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de faize aracılık etmek haramdır. Ancak günümüzde bazı çağdaş İslam alimleri, devlet memurluğu gibi zorunlu görevlerde alınan maaşın caiz olduğunu belirtmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, devlet memurlarının maaşlarının caiz olduğunu ifade etmektedir.
Sonuç
Özetle, postanede memur olarak çalışmak caizdir. Faize aracılık eden işlemlerden doğrudan komisyon almıyorsanız, aldığınız maaş caizdir. Ancak faize aracılık eden işlerde doğrudan pay almak haramdır. İşinizin detaylarını gözden geçirip, mümkünse faize aracılık eden kısımlardan uzak durmanız tavsiye edilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.