Piyango vb. İle Kazanılan Parayla Yapılan Yatırım
Faahfaahinta Su'aasha
"Piyangodan, loto toto iddaa vb. yerlerden para kazandım. Tarla satın aldım ya da otobüs, bina vs. aldım. Bu tarlada ürün yetiştirip sattım, ya da binayı kiraladım. Buralardan kazandığım para helal mi?"
Açıklama
Piyango, loto, toto, iddaa gibi şans oyunlarından elde edilen paralarla yapılan yatırımların İslami açıdan değerlendirilmesi önemlidir. Bu tür kazançların kaynağı ve helal olup olmadığı, sonrasında bu paralarla yapılan ticari faaliyetlerin hükmünü etkiler.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre piyango, loto, iddaa gibi oyunlardan kazanılan para, aslen kumar (maysir) hükmündedir ve haramdır. Haram olan bu parayla yapılan yatırımların meşruiyeti tartışmalıdır. Ancak, bu parayla satın alınan mal veya mülkten elde edilen kazanç, eğer o malın kullanımı ve ticareti İslam'a uygun ise, o kazanç helal kabul edilir.
Deliller
Kumarın haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar, fal okları, şeytan işi birer pisliktir; bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz." (Maide, 5/90)
Hz. Peygamber (sav) de kumarın her çeşidinden sakınmayı emretmiştir:
"Her kumar, haramdır." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, piyango ve benzeri oyunlardan elde edilen para, İslam'da haram kabul edilen kumar geliridir. Bu nedenle, bu paranın aslen helal olmadığını bilmek gerekir. Ancak, bu haram parayla satın alınan tarlada ürün yetiştirip satmak veya bina kiralamak gibi ticari faaliyetler, o malın kendisi helal ise ve ticaret İslam ahlakına uygun şekilde yapılıyorsa, bu faaliyetlerden elde edilen kazanç helal olabilir.
Yani, haram yoldan elde edilen para ile alınan mal, malın kendisi helal ise, o maldan kazanılan para helal olabilir. Fakat bu konuda alimler arasında farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı alimler, haram parayla alınan malın satılmasının veya ondan gelir elde edilmesinin caiz olmadığını söylerken, diğerleri malın helal olması ve ticaretin İslami kurallara uygun yapılması şartıyla bu gelirlerin helal sayılabileceğini belirtirler.
Günümüzde, bu tür durumlarda haram kazançtan kaçınmak ve mümkünse bu parayı sadaka vermek veya helal yollardan kazanç sağlamaya çalışmak en uygun yaklaşımdır. Ancak, satın alınan mal helal ise ve ticaret İslam ahlakına uygun yapılırsa, o maldan elde edilen kazanç helal kabul edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de kumar haramdır ve kumar yoluyla elde edilen paranın helal olmadığı görüşü yaygındır. Ancak, malın helal olması durumunda ondan elde edilen kazanç konusunda ihtilaf vardır. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer değerlendirmeler yapılır. Malın helal olması ve ticaretin İslami kurallara uygun olması şartıyla gelir helal sayılabilir.
Sonuç
Piyango, loto gibi oyunlardan kazanılan para haramdır. Ancak bu parayla alınan tarladan ürün yetiştirip satmak veya bina kiralamak gibi helal ticari faaliyetlerden elde edilen kazanç helal olabilir. Haram kazançtan kaçınmak ve helal yollardan kazanç sağlamaya gayret etmek en doğrusudur.
