Orucunu Bozdurduğum Kişinin Kefaretini Kim Tutmalı
Sorunun Detayı
"Geçen gün sahurda bir program izliyordum hoca kefaret diye bir şeyin olmadığını uydurma olduğunu bu konuda ayet veya hadis bulunmadığını söyledi. Bende peygamberimiz hakkındaki hadisi bilmiyordum ve tamam dedim. Öbür gün ya da aynı gün okula tercih yapmaya gittim. Arkadaşım orucunu bozacaktı çok uzun yoldan gelmiş ve çok susamış. Bozacak bende dedim çok lazımsa boz kefaret gerekmez kaza gerekir gitti bozdu. Şimdi yeni öğrendim. Benim ne yapmam gerekir bu durumda benim üstüme düşen şey nedir? O çocuğun kefaretini benim mi ödemem gerekir bende bilmiyordum?"
Açıklama
Orucun bozulması durumunda kefaret ve kaza kavramları İslam fıkhında önemli yer tutar. Kefaret, orucu bilerek ve isteyerek bozan kişinin ödemesi gereken bir tür ceza iken, kaza ise bozulan orucun daha sonra tutulmasıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre orucu bilerek ve isteyerek bozan kişi, kefaret ödemekle yükümlüdür. Ancak başkasının orucunu bozdurmak, kişinin kendi orucunu bozması hükmündedir ve kefaret sorumluluğu orucu bozan kişiye aittir. Yani senin kefaret ödemen gerekmez, orucunu bozan arkadaşın kefaretle yükümlüdür.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun bozulması durumunda kefaretle ilgili ayetler vardır:
“Oruç gecesi sizin için bir kolaylıktır. Artık oruca dayanabilirseniz, o zaman oruç tutun...” (Bakara, 2:185)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) orucu bilerek bozanın kefaretle yükümlü olduğunu belirtmiştir:
“Kim Ramazan orucunu bilerek bozarsa, onun için kaza ve kefaret vardır.” (İbn Mace, Sıyam, 32)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, orucunu bilerek bozan kişi kefaret ödemek zorundadır. Kefaret, peş peşe 60 gün oruç tutmak ya da 60 yoksulu doyurmaktır. Ancak senin durumunda, arkadaşının orucunu bozmasına izin vermen, senin kefaret sorumluluğunu doğurmaz. Çünkü orucu bozma fiili onun kendi iradesiyle gerçekleşmiştir. Sen sadece izin vermişsin, bu durumda sorumluluk orucunu bozan kişidedir.
Öte yandan, orucu bilmeden veya zorunlu bir sebeple bozan kişiye kefaret gerekmez, sadece kaza orucu tutması yeterlidir. Arkadaşın orucunu bilerek ve isteyerek bozduysa kefaret onun sorumluluğundadır. Sen ise ona doğru bilgiyi vermekle mükellefsin, ancak kefaret senin üzerine düşmez.
Gelecekte benzer durumlarda, orucunu bozacak kişiye kefaret ve kaza sorumluluğunu anlatman, yanlış anlaşılmaları önler. Ayrıca, oruç ibadetinde kolaylık ve zorluk arasında dengeyi korumak, İslam'ın ruhuna uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kefaretin orucu bozan kişiye ait olduğunu kabul eder. Bazı görüşlerde, orucu bozdurana da sorumluluk yüklenebileceği belirtilse de Hanefi mezhebi bu konuda daha ılımlı ve sorumluluğu bozana verir.
Sonuç
Senin kefaret ödeme gibi bir yükümlülüğün yoktur. Arkadaşın orucunu bilerek bozduysa kefaret ve kaza ona aittir. Sen ise ona doğru bilgiyi vermek ve destek olmakla yükümlüsün.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
