Oruçlu Olup Fenalaşan Fakat Bilinci Yerinde Olan Birisinin Su İçmesi
تفاصيل السؤال
"Hayırlı günler hocam. Bundan 4 yıl önce orucun ilk günü ailem büyük bir kaza geçirdi. Yeğenim vefat etti. Annem, kız kardeşim, eniştem ve ablam, hepsi durumu ciddi, hastanede yatıyorlardı. O gün yeğenimin cenazesi kalkacaktı. Ben oruca niyet ettim fakat tutma, dayanamazsın dediler ama ben tutmak istedim. Cenaze toprağa veriliyorken fenalaştım. Fakat bilincim yerindeydi. O esnada su getirildi ve ben içtim. Bu durumu çok sordum fakat kesin bir cevap alamadım. Bozduğum oruç, 60 günlük kefaret orucu mu gerektirir yoksa kaza etmeyi mi gerektirir? Bu konuda bana yardımcı olur musunuz hocam? Teşekkür ederim."
Açıklama
Oruçlu iken bilinci yerinde olan bir kişinin su içmesi orucu bozar mı, bozulursa kefaret gerekir mi sorusu, İslam fıkhında önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruçlu iken bilinci yerinde olan bir kişinin kasıtlı olarak su içmesi orucu bozar ve bu durumda oruç kaza edilir. Ancak kefaret (60 gün oruç tutma) sadece orucu bilerek ve isteyerek bozanlar için geçerlidir. Eğer kişi fenalaşma sebebiyle istemeden veya mecburiyetten su içmişse kefaret gerekmez, sadece kaza orucu tutması yeterlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun bozulmasına dair genel hüküm şu şekildedir:
"Oruç tutmanız, sizin için yazıldığı gibi, sizden öncekilere yazıldığı gibi yazılmıştır. Umulur ki sakınırsınız." (Bakara, 2/183)
Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kim Ramazan ayında oruç tutmazsa, bilerek ve isteyerek bozarsa, onun başka bir kefareti yoktur, ancak 60 gün oruç tutması gerekir." (Buhari, Savm, 35)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, fenalaşma gibi zorlayıcı durumlarda orucu bozmak caizdir ve bu durumda kefaret gerekmez. Çünkü oruç, zorlama ve zarar verme durumunda kolaylaştırılmıştır. Eğer bilinç yerindeyse ve kişi kendi iradesiyle orucunu bozar ise kefaret gerekir. Ancak senin durumunda, fenalaşma hali ve zorunlu su içme söz konusu olduğundan, bu orucu bozma kasıtlı değildir. Bu nedenle sadece kaza orucu tutman gerekir.
Bu tür durumlarda sağlık önceliklidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." buyurmuştur (Buhari, Edeb, 69). Dolayısıyla zor durumda orucu bozmak günah değildir, aksine sağlık açısından gereklidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer görüştedir. Şafii, Malikî ve Hanbeli mezheplerinde de bilinci yerinde olup kasıtlı orucu bozanın kefaretle yükümlü olduğu, ancak zorunlu hallerde orucu bozmanın sadece kaza gerektirdiği kabul edilir.
Sonuç
Oruçlu iken fenalaşman nedeniyle bilincin yerindeyken su içmen orucu bozmuştur ancak bu kasıtlı bir bozma olmadığı için kefaret gerekmez. Sadece bozulan orucun kaza edilmesi yeterlidir. Sağlığını ön planda tutarak orucunu daha sonra kaza etmen en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
