Oruç adağımı yerine getiremiyorum, ne yapmalıyım?
تفاصيل السؤال
"Hocam zamanında “Allah’ım şöyle olsun şu kadar gün oruç tutacağım” dedim ve oldu ama ben oruç borçlarımı ödeyemeden şeker hastası oldum. Şimdi oruç tutamıyorum. Bu durumda ne yapmam gerekiyor?"
Açıklama
Oruç adakları, kişinin belirli bir niyetle Allah'a verdiği sözlerdir ve yerine getirilmesi gerekir. Ancak sağlık gibi mazeretler nedeniyle oruç tutamayan kimseler için İslam hukuku kolaylıklar sağlamıştır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruç adaklarını yerine getiremeyen ve sağlık durumu oruç tutmaya engel olan kimse, tutamadığı oruçlar için fidye vermelidir. Fidye, her gün için bir fakirin bir günlük yemeği kadar sadaka vermektir. Eğer kişi daha sonra oruç tutabilecek hale gelirse, oruçlarını kaza etmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruç tutamayanlar için kolaylıklar belirtilmiştir:
"Ve eğer hasta ya da yolcu iseniz, tutamadığınız günler sayısınca diğer günlerde oruç tutarsınız." (Bakara, 2/185)
Hadis-i şerifte de kolaylaştırma esastır:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, şeker hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar oruç tutmayı zorlaştırabilir veya sağlık açısından risk oluşturabilir. Bu durumda oruç tutmak farz olmaz. Ancak verdiğiniz adak sözünü yerine getirmek için şu yolları izleyebilirsiniz:
- Şayet oruç tutmanız sağlık açısından mümkün değilse, her tutamadığınız gün için fidye verin. Fidye, bir fakirin bir günlük yiyeceği kadar sadakadır.
- İleride sağlık durumunuz düzelirse, kaza oruçlarınızı tutmanız gerekir.
- Adak orucu, adak niyetiyle tutulduğu için yerine getirilmesi önemlidir; ancak İslam dini sağlık ve kolaylık esasına dayanır.
- Bu konuda bir din görevlisine veya ilahiyatçıya danışarak durumunuzu ayrıntılı değerlendirebilirsiniz.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, oruç tutamayan kimsenin fidye vermesi kabul edilir. Malikilerde ise bazen kaza orucun önceliği vurgulanır. Ancak genel olarak sağlık mazeretiyle oruç tutamayanlar için fidye verilmesi ortak görüştür.
Sonuç
Sağlık durumunuz oruç tutmaya engel ise, tutamadığınız oruçlar için fidye veriniz. İleride oruç tutabilecek hale gelirseniz, kaza oruçlarınızı da tutmanız gerekir. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.