Okunan Hadislere Göre Mezheplere Uymak
Maelezo ya Swali
"Selamünaleyküm Hocam. Aklıma takılan bir konu var; Ben Hanefi olarak yetiştim ve küçüklüğümden beri delilsiz olarak taklit ettim, doğal olarak. Fakat şimdi biliyorum ki avamın mezhebi olmaz. Mezhep alimlerin işidir. Buna göre ben sıradan avam olarak kendime "Ben Hanefiyim" diyebilir miyim? Ayrıca son dört yıldan beri bilhassa namaz, oruç, abdest gibi günlük meseleleri direk hadis kitaplarından öğrenmeye özen gösteriyorum. Şahsen delilsiz olarak yazılan namaz hocaları ve ilmihalleri çok eksik buluyorum. Eğer bir konuda delilim varsa ve bu delil Hanefi mezhebi ile uyuşmuyorsa ben hadisle amel etmeyi tercih ediyorum ve içimde böyle rahat ediyor açıkçası. Beni rahatsız eden tek şey bazı yaşlı ağabeylerin veya amcaların bu uygulamama tepki gösterip terslemeleri. Mesela teşehhüt’te parmağı kaldırıp ona bakarak dualarımı okuyorum. Bu konu hakkında da bir çok sahih hadis okudum. Veya saf oluştururken ayağımı yanımdakilerin ayaklarına değdiriyorum. Bunlar sadece bir kaç örnekti. Bu konuda hata yapıyor muyum?"
Açıklama
Değerli Müslüman, mezhep ve hadisle amel konusu İslam fıkhında önemli ve hassas bir meseledir. Mezhep, alimlerin ictihadları sonucu oluşan hukuk sistemidir; avamın delilsiz taklit etmesi olağandır ancak delil öğrenip amel etmek ayrı bir durumdur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sıradan bir müminin mezhep seçmesi veya kendini bir mezhebe ait hissetmesi caizdir ve yaygın bir uygulamadır. Ancak amel ederken sahih hadislere dayanmak esastır. Eğer bir konuda sahih delil varsa ve bu delil Hanefi mezhebiyle çelişiyorsa, hadisle amel etmek tercih edilir. Bu, Hanefi mezhebinin temel prensiplerinden biridir.
Deliller
Kur'an ve hadisler amel için en sağlam delildir. Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Bana iki şey emanet edildi: Allah'ın kitabı ve sünnetim. Onlara sımsıkı sarılınız." (Sahih Buhari)
Bir başka hadiste ise,
"Sizden biriniz bir iş yapacağı zaman Allah ve Resulüne danışsın." (Sahih Müslim)
Bu, delile dayalı amel etmenin önemini gösterir.
Detaylı Açıklama
Hanefi mezhebi, sahih hadisler ve Kur'an ayetleri doğrultusunda şekillenmiştir. Ancak mezhep imamları, bazen sahih hadisler arasında tercih yapmak durumunda kalmışlardır. Bu yüzden mezhebin bazı hükümleri, doğrudan hadisle değil, kıyas ve icma ile desteklenir. Günümüzde müminler, özellikle namaz, oruç, abdest gibi temel ibadetlerde sahih hadisleri öğrenip uygulamak isterlerse bu güzel bir çabadır. Ancak bu süreçte sabır ve saygı önemlidir. Yaşlıların veya çevrenin tepkisi, genellikle alışkanlık ve bilgi eksikliğinden kaynaklanır. Teşehhütte parmağı kaldırmak veya saf oluştururken ayakların değmesi gibi uygulamalar, sahih hadislerle destekleniyorsa, bunları yapmakta bir sakınca yoktur. Fakat bu uygulamaları yaparken insanları rahatsız etmemek ve gereksiz tartışmalardan kaçınmak da önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde hadisle amel etmeyi önemserler ancak uygulamalarda farklılıklar olabilir. Örneğin Şafii mezhebi, hadisleri daha öncelikli kabul ederken, Hanefi mezhebi kıyas ve icmaya daha geniş yer verir. Bu nedenle bazı uygulamalarda farklılıklar görülebilir. Ancak genel olarak tüm mezhepler, sahih hadis ve Kur'an'a bağlılığı esas alır.
Sonuç
Özetle, Hanefi mezhebine mensup olmak veya olmamak müminin kendi tercihidir. Sahih delile dayanarak amel etmek ise her müminin hakkıdır ve teşvik edilir. Yaşlıların tepkilerine karşı sabırlı olunmalı, ilmihal ve mezhep kitapları yanında sahih hadis kaynakları da takip edilmelidir. Böylece hem sünnete uygun hem de mezhep geleneğine saygılı bir yol izlenebilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
