Okul yemekhanesinde yemek için kredi kartı kullanma zorunluluğu var, ne yapmalıyım?
प्रश्न का विवरण
"Hocam okuduğum üniversite yemekhanesinde bir uygulama var. Üniversite öğrenci kimlik kartlarımız aynı zamanda bir bankanın kredi kartı yani üniversite bu bankayla anlaşma yapmış, kimlik kartlarımızı istememiz halinde kredi kartı olarak da kullanabiliyoruz. Ben kredi kartı kullanmak istemiyorum ancak geçen sene itibariyle üniversitenin yemekhanesinde yemek yiyebilmek için bu kartı kullanma zorunluluğu getirildi. Karttaki kredi kartı hesabına para yükleyerek ve kartı cihaza okutarak yemek alabiliyoruz. Ben de başka arkadaşlara yemek ücretini elden ödeyerek onların kartlarını kullanıyorum. Kendimce böyle bir çözüm buldum ama bu da çok doğru gelmiyor bana. Sadece yemek için bu kredi kartını kullanmalı mıyım veya bu yemekhaneden yemek yemeli miyim? Yemek için bile kredi kartı kullanmaya zorlanıyoruz bu konudaki tutumumuz ne olmalıdır?"
Açıklama
Üniversite yemekhanesinde yemek için kredi kartı kullanma zorunluluğu, öğrencilerin maddi işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla getirilmiş bir uygulamadır. Ancak kredi kartı kullanmak istemeyen öğrenciler için bu durum bazı dini ve pratik kaygılar doğurabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) içeren kredi kartı kullanımı caiz değildir. Ancak sadece yemek ücretini ödemek amacıyla ve kredi kartının faizli özelliklerini kullanmadan, önceden yüklenmiş bakiye ile ödeme yapılması durumunda, zaruret ve kolaylık kapsamında değerlendirilerek caiz olabilir.
Deliller
Faiz yasağı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir." (Bakara, 2/275)
Aynı zamanda Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurmayla, tuz tuzla eşit ve aynı şekilde takas edilir. Eğer miktar veya cins farklı olursa, bu takas elinizde bulundurduğunuzda hemen olmalıdır." (Müslim, Muâmelât, 1599)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, kredi kartı kullanımı İslam'da faiz yasağı nedeniyle hassas bir konudur. Ancak üniversitenin yemekhanesinde kredi kartı olarak kullanılan öğrenci kimlik kartı, eğer sadece önceden yüklenmiş bakiye ile ve faizsiz bir şekilde kullanılıyorsa, bu durumda zaruret ve kolaylık ilkesi devreye girer. Yani kartı sadece yemek ödemesi için kullanmak ve kredi kartının faizli borçlanma özelliğine girmemek şartıyla bu uygulama caiz olabilir.
Elden ödeme yaparak başkalarının kartını kullanmak ise pratikte çözüm olabilir fakat bu durum güvenlik ve sorumluluk açısından risklidir. Ayrıca bu yöntem, kart kullanımının zorunlu olduğu sistemde sizi zorluklara sokabilir.
Eğer mümkünse, üniversite yönetimi ile iletişime geçip, faizsiz ön ödemeli kart veya nakit ödeme seçeneklerinin sunulmasını talep etmek daha uygun olacaktır. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer durumlarda kolaylık ve zaruret kapsamında hareket edilmesini tavsiye etmektedir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de faiz yasağı aynıdır ancak bazı alimler, zaruret durumunda ve faizsiz ön ödemeli kart kullanımını caiz görmektedir. Maliki mezhebinde ise benzer şekilde, zaruret ve mecburiyet halleri dikkate alınır.
Sonuç
Yemekhanede sadece önceden yüklenmiş bakiye ile kredi kartı kullanmak, faizli borçlanmaya girmediğiniz sürece Hanefi mezhebine göre caizdir. Elden ödeme gibi geçici çözümler yerine, üniversite yönetimi ile alternatif ödeme yolları talep etmek daha uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
