Oğlun Babaya Parasal Destek Sağlama Mecburiyeti Var mı?
प्रश्न का विवरण
"Annem babamdan ayrı evde yaşıyorum, bekarım. Çalışıyorum. Babamın işleri pek iyi gitmiyor. İki ayda bir sürekli para istemek zorunda kalıyor. Bu ay 3.000 TL’ye yakın gönderdim. Son bir yıl içinde 25.000 TL civarında göndermişimdir toplamda. Babam beni pek ciddiye almıyor ayrıca, herhangi bir konuda da istişare ettiğini söyleyemem. Örneğin, birkaç ay önce eve boya yapacağız dediler, 1.000 TL civarında masrafı var. Mevcut boya henüz kötü durumda değil, maddi durum da sıkıntılı, para lazım olur dedim. Ama tutup boya yaptırmışlar kendileri. Sonra da paraya ihtiyaçları oluyor, benden istemek zorunda kalıyor. Babamın benden isterken rahatsız olduğunu hissediyorum, ondan dolayı kalbini kırmak istemiyorum para pul meseleleri için. Ne kadar lazım, tamam göndereyim diyorum sürekli. Durum kısaca bu şekilde. İslam'a göre mecburiyet durumum nedir, ne tavsiye edersiniz?"
Açıklama
Oğlun babaya parasal destek sağlama mecburiyeti, İslam hukukunda aile bireylerinin birbirine karşı sorumlulukları çerçevesinde değerlendirilir. Bu sorumluluklar, kişinin maddi durumu ve ihtiyaçların gerçekliği gibi hususlara bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evli olmayan, çalışabilen ve kendi geçimini sağlayabilen bir oğlun, babasının ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdür ancak bu yükümlülük babanın gerçekten ihtiyaç içinde olması ve oğlun bu yardımı yapabilecek durumda olması şartına bağlıdır. Mecburiyet, babanın gerçek ihtiyaçları ve oğlun maddi gücüyle orantılıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aile fertlerinin birbirine karşı sorumlulukları vurgulanmıştır:
"Allah, size ana babanıza iyilik etmenizi emrediyor. Eğer onlar seninle birlikte yaşlanırlarsa, onlara 'öf' bile deme, onları azarlama ve onlara güzel söz söyle." (Lokman, 31/14-15)
Hadislerde de ebeveynlere iyi davranmanın önemi belirtilmiştir:
"Cennet, anne ve babanın ayakları altındadır." (Nesai)
Bu sorumluluk, ihtiyaç ve imkana göre şekillenir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, babanın maddi durumu kötü olduğunda ve gerçek bir ihtiyaç söz konusuysa, oğlun ona destek olmalıdır. Ancak bu destek, babanın ihtiyaçlarını aşmamalı ve oğlun kendi geçimini zora sokmamalıdır. Sizin durumunuzda babanızın işleri iyi gitmiyor ve maddi destek talep ediyor. Bu durumda, Hanefi mezhebine göre, babanın gerçek ihtiyaçlarını karşılamak oğlun sorumluluğundadır. Fakat babanızın harcamalarında ölçülü ve ihtiyaca uygun davranması gerekir. Örneğin, boya yaptırmak gibi gereksiz harcamalar varsa, oğlun bu konuda uyarıda bulunabilir. Ayrıca, babanızın sizden sürekli para istemesi ve sizin bu durumu zorlanarak karşılamanız, aranızdaki iletişimi zorlaştırabilir. Bu nedenle, maddi destek verirken sınırlarınızı belirlemek ve babanızla açık ve saygılı bir şekilde konuşmak önemlidir. İslam'da kolaylaştırmak esastır; zorlaştırmak değil.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde, babanın ihtiyaçları ve oğlun imkanı göz önünde bulundurulur. Hanbeli mezhebinde de bu konuda benzer ölçüler vardır. Ancak bazı alimler, babanın ihtiyaçlarının gerçek olup olmadığını ve oğlun maddi durumunu daha fazla dikkate alarak, zorlayıcı olmaması gerektiğini vurgularlar.
Sonuç
Babanızın gerçek ihtiyaçlarını karşılamak sizin dinî sorumluluğunuzdur ancak bu destek, kendi maddi durumunuzu zorlamamalıdır. Harcamaların gerekliliği konusunda babanızla nazikçe konuşmanız ve sınırlarınızı belirlemeniz faydalı olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
