Ödünç verilen tarla mahsulü öşür yerine geçer mi?
Detail Pertanyaan
"Geçen yıl tarladan çıkan mahsullerin bir kısmını saklamıştık. Tarla sahibi biri bizden ödünç istedi. Bu yıl çıkan ürünün öşürü yerine geçer mi geri almasak? Söylemek ya da alıp geri vermek gibi bir zorunluluk var mı?"
Açıklama
Öşür, tarla mahsulünden alınan belirli bir paydır ve İslam hukukunda önemli bir vergi türüdür. Ödünç verilen tarla mahsulünün öşür yerine geçip geçmeyeceği, mahsulün niteliği ve ödünç verme şekline göre değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, öşür tarla mahsulünden alınan belirli bir paydır ve mahsulün gerçek sahibi tarafından verilmelidir. Ödünç verilen mahsulün öşür yerine geçmesi için, mahsulün ödünç alan tarafından kullanılması ve öşürün mahsul üzerinden alınması gerekir. Sadece mahsulün saklanması veya ödünç verilmesi, öşürün yerine geçmez. Bu nedenle, ödünç verilen mahsulün öşür yerine geçmesi söz konusu değildir ve mahsulü geri almak veya öşürü almak gereklidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de öşürle ilgili ayetlerde, mahsulün gerçek sahibinden alınması gerektiği belirtilir:
"Ey iman edenler! Mallarınızdan, kazandığınız ürünlerden ve hayvanlarınızın yetiştirdiği ürünlerden öşür verin." (En'am, 6:141)
Hz. Peygamber (s.a.v) de öşürün mahsul üzerinden alınmasını emretmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, ödünç verilen mahsulün öşür yerine geçip geçmemesi konusunda dikkatli olmak gerekir. Ödünç verme, genellikle malın aynısını geri verme yükümlülüğünü doğurur. Eğer mahsul ödünç verildiyse ve karşılığında aynısı geri alınacaksa, öşür mahsulün gerçek sahibinden alınmalıdır. Öşür, mahsulün belirli oranlarda (genellikle %10) alınmasıdır ve bu, mahsulün gerçek sahibi tarafından yerine getirilir. Mahsulü saklamak veya ödünç vermek, öşürün yerine geçmez, çünkü öşür bir vergi ve ibadet hükmündedir ve mahsulün gerçek sahibinden alınması gerekir.
Günümüzde, tarla sahibi ile mahsulü işleyen kişi farklı olabilir. Bu durumda mahsulün öşrü, mahsulün sahibi olan tarla sahibinden alınır. Eğer mahsul ödünç verilmiş ve geri alınmamışsa, öşürün mahsulün gerçek sahibi tarafından alınması gerekir. Alıp geri vermek veya öşürü almak konusunda zorunluluk vardır; çünkü bu, İslam hukukunun gereğidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak öşürün mahsulün gerçek sahibinden alınması gerektiği kabul edilir. Ancak uygulamada mahsulü işleyen kişi ile tarla sahibi arasında farklı anlaşmalar olabilir. Bazı mezheplerde mahsulün işleyene ait kısmından da öşür alınabilir. Fakat ödünç verilen mahsulün öşür yerine geçmesi konusunda ihtilaf yoktur; öşür mutlaka mahsulün gerçek sahibinden alınmalıdır.
Sonuç
Ödünç verilen tarla mahsulü öşür yerine geçmez. Mahsulü geri almak veya mahsulün gerçek sahibinden öşürü almak gerekir. Bu konuda kolaylaştırıcı ve hakkaniyetli davranmak önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.