Nisap Miktarını Beliriemek
प्रश्न का विवरण
"Bir kırtasiye işi ile iştigal ediyorum. Kiracıyım, sorum şu işyerimde ki giderler (Kira, demirbaşlar, SSK, faturalar vb.) zekâttan düşürülür mü? Ayrıca ticari mallarda 1 yılını tamamlama kuralı geçerli mi? (geçerli ise bizde 1 yılını tamamlayan duran varlık yoktur) Ancak yıl sonunda kalan mal oluyor. Bu şüphelerime istinaden nasıl bir zekat uygulamasıyla zekâtımı verebilirim. (Tek derdim yanlış ve eksiksiz bir zekat vermek) (elimdeki veriler şöyle yıl sonunda kazanmış olduğum nakit para ve yıl sonunda kalan malım var.)"
Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli mal ve kazançların üzerinden nisap miktarına ulaşılması halinde verilmesi farz olan bir ibadettir. Ticari mallar ve nakit paranın zekâtı, İslam fıkhında detaylıca ele alınmıştır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ticari malların zekâtı, yıl tamamlanması şartıyla nisap miktarına ulaştığında verilmelidir. İşyerinizdeki giderler (kira, demirbaşlar, SSK, faturalar vb.) doğrudan zekâttan düşülmez. Ancak ticari mallarınızın ve yıl sonunda elde bulunan nakit paranın toplamı nisaba ulaşırsa, bunların üzerinden %2,5 oranında zekât vermeniz gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu ve mal üzerinden verilmesi belirtilmiştir:
"Mallarınızda, kendileri için belirlenmiş zekât hakkı vardır." (Bakara, 2/267)
Hadislerde de ticaret mallarının zekâtının verilmesi emredilmiştir:
"Altın, gümüş, buğday, arpa, hurma, tuzun zekâtı vardır." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, ticari mallarınızın zekâtı için yıl tamamlanması Hanefi mezhebine göre şarttır. Bu, malın üzerinden bir hicri yıl geçmesi anlamına gelir. Ancak yıl sonunda elinizde kalan mal ve nakit para toplamı nisap miktarına (yaklaşık 85 gram altın veya karşılığı) ulaşırsa, zekât vermeniz gerekir. İşyerinizdeki kira, SSK, faturalar gibi giderler doğrudan zekâttan düşülmez çünkü bunlar ticari mal değil, işletme gideridir. Demirbaşlar ise ticari mal sayılmaz; bunlar işletme sermayesi değil, sabit kıymetlerdir ve zekâta tabi değildir.
Yıl sonunda kalan nakit para ve ticari mallarınızın toplamı nisap miktarına ulaşırsa, bunların %2,5’i oranında zekât vermelisiniz. Eğer yıl içinde malınızın tamamı elinizde değilse ve yıl sonunda kalan mal nisaba ulaşmıyorsa, zekât farz olmaz. Ancak yıl içinde malınızın tamamı elinizdeyse ve yıl tamamlanmışsa, zekât vermeniz gerekir.
Bu konuda hesaplama yaparken, yılın başlangıcında malınızın değeri ve yıl sonunda kalan mal ve nakit toplamını dikkate alarak, yıl tamamlanıp tamamlanmadığını ve nisap miktarını göz önünde bulundurmalısınız. Zekâtınızı eksiksiz ve doğru vermek için bu hesaplamayı dikkatlice yapmanız önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre, ticari malların zekâtı için yıl tamamlanması şart değildir; malın nisaba ulaşması yeterlidir. Malın elinizde olduğu her an zekât vermek gerekir. Malikin niyetine göre de değişiklik olabilir. Diğer mezheplerin görüşleri de benzer şekilde farklılık gösterebilir.
Sonuç
Özetle, Hanefi mezhebine göre ticari mallarınız ve nakit paranız yıl tamamlandığında ve nisaba ulaştığında zekât vermeniz gerekir. İşyerinizdeki giderler zekâttan düşülmez. Zekâtınızı doğru hesaplamak için yıl başı ve yıl sonu mal durumunuzu dikkate alın ve %2,5 oranında zekâtınızı verin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
