Nisap Miktarından Az Altını Gümüş Nisabına Göre Vermek

Açıklama

Bu mesele, elinde bulunan altının miktarı nisap miktarının altında olduğu halde, o altının değeri gümüş nisabını geçerse zekat verilip verilmemesiyle ilgilidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekatın nisabı altın ve gümüş gibi değerli metaller için ayrı ayrı hesaplanır. Altının miktarı nisap miktarının altında ise, o altın üzerinden zekat verilmez; ancak altının değeri gümüş nisabını geçse bile gümüş nisabına göre zekat verilmez.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekatın farz oluşu ve nisap miktarları belirtilmekle birlikte, altın ve gümüşün ayrı ayrı değerlendirilmesi fıkıh kitaplarında ve sahih hadislerde yer alır.

“Altın ve gümüşü, Allah yolunda harcayın.” (Kur'an, Tevbe Suresi, 34)

Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Altın ve gümüşün zekatı, her birinin nisabına göre verilir.” (İbn Mace, Zekat, Hadis No: 1643)

Detaylı Açıklama

Hanefi mezhebine göre altın ve gümüş, zekatın nisap ölçüsünde ayrı ayrı değerlendirilir. Nisap, altın için 85 gram, gümüş için ise 595 gramdır. Elinizdeki altın miktarı 85 gramın altında ise, altın üzerinden zekat vermezsiniz. Altının değeri gümüş nisabını geçse bile, gümüş nisabına göre zekat verilmez çünkü burada ölçü fiziksel miktardır, değer değil.

Bu durumun sebebi, altın ve gümüşün farklı değer ve özelliklere sahip olmalarıdır. Zekat, ölçü ve tartıya dayanır; değer baz alınmaz. Dolayısıyla, altının az olması durumunda gümüş nisabına göre zekat vermek caiz değildir.

Günümüzde altının ve gümüşün piyasa değerleri değişken olduğundan, bazı kimseler altının değerini gümüş nisabına göre hesaplayıp zekat vermeyi düşünebilir. Ancak Hanefi fıkhına göre bu doğru değildir. Nisap miktarı, gram veya dirhem gibi ağırlık ölçüsüdür, değer değil.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir; nisap miktarının fiziksel ağırlık olarak ayrı ayrı hesaplanması esastır. Bazı çağdaş alimler, piyasa koşullarına göre zekat hesaplamalarında kolaylık sağlamak adına farklı yöntemler önerebilse de, klasik fıkıh hükümleri bu şekildedir.

Sonuç

Değerli Müslüman, elinizdeki altın nisap miktarının altında ise, altın üzerinden zekat vermeniz gerekmez. Altının değeri gümüş nisabını geçse bile, gümüş nisabına göre zekat verilmez. Zekat hesaplamasında fiziksel ağırlık esas alınır, piyasa değeri değil.