Nikâhta babam yerine abim velim olabilir mi?
Butiran Soalan
"Hocam nasipse bir ay sonra nikâhım kıyılacak. Beni dört yıla yakındır abim okutuyor, barınmamı ve masraflarımı o karşılıyor. Babam hayatta fakat ailevi sıkıntılardan dolayı senelerdir ayrıyız ve nadir görüşüyoruz. Nikâhım için veli izni gerekiyor, ailemden yana bir sıkıntı yok benim merak ettiğim nikâh için geçerli olan velilik şartında veli konumunda olan abim mi yoksa babam mı? Babam nikâhıma gelmeyi reddetti ailevi sebeplerden dolayı. İlla onun izni ve onayı mı gerekiyor yoksa abim midir benim velim? "
Açıklama
İslam hukukunda nikâhın kıyılabilmesi için velinin izni önemli bir şarttır. Velilik genellikle babaya ait olmakla birlikte, bazı durumlarda başka bir yakının veliliği söz konusu olabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ergin olmayan kızların nikâhı için velinin izni gereklidir. Velilik öncelikle babaya aittir. Babası hayatta olan bir kızın velisi babasıdır. Ancak babanın izni olmadan nikâh kıyılması caiz değildir. Abiniz, babanızın yerine veli olamaz, çünkü velilik hiyerarşisi bellidir ve babanın izni esastır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de nikâhın meşruiyeti için velinin onayı önemlidir:
"Evlenmek istediğiniz yetim kızlar için velilerinden izin alın." (Nisa, 4/25)
Hz. Peygamber (s.a.v) de velinin iznini şart koşmuştur:
"Evlenme işinde velinin izni olmayanın nikahı batıldır." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, babanız hayatta olduğu sürece nikâhınızda velilik hakkı ona aittir. Ailevi sorunlar veya uzaklık, velilik hakkını değiştirmez. Abinizin size maddi ve manevi destek vermesi takdir edilir ancak nikâh için veli olma yetkisi yoktur. Eğer babanız iznini vermezse, bu durumda mahkeme yoluyla velilik değişikliği talep edilebilir. Türkiye'de mahkeme, ailevi durumları değerlendirerek veliyi değiştirebilir. Bu yasal bir süreçtir ve dini hükümlere uygunluk açısından önemlidir.
Bu nedenle, babanızın izni olmadan nikâh kıyılması Hanefi fıkhına göre uygun değildir. Abinizin veli olması için mahkeme kararı gereklidir. Aksi halde nikâh geçersiz sayılır.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebinde de velilik babaya aittir ve babanın izni şarttır. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde velilik hiyerarşisi babadan başlar. Ancak bazı durumlarda mahkeme kararı ile velilik değiştirilebilir. Bu konuda mezhepler arasında temel fark yoktur.
Sonuç
Babası hayatta olan bir kızın nikâhında veli babasıdır ve onun izni gereklidir. Ailevi sorunlar nedeniyle babanız izin vermiyorsa, mahkemeye başvurarak velilik değişikliği talep edebilirsiniz. Abinizin veli olması ancak bu yolla mümkün olur. Bu hususta sabırlı olun ve dini hükümlere uygun hareket edin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
