Nazar Değmesin Diye Birisine Güzel Şeyler Söylenmemeli midir?
Butiran Soalan
"Bizler başımıza gelen bazı güzel şeyleri aman nazar ederler, diye gizleriz. Yeni doğan bebeğimizin kilosundan tutun da bazen, nasılsın, mutlu musun, diye sorulduğunda, mutluyum çok şükür, demeye kadar... Bunları söylemeye çekiniriz nazar değer diye. Halbuki ben Üstad Bediüzzaman’ın 'şükür nimeti artırır.' öğretisini takip etmek istiyorum. Takdis-i nimet yapmak yani güzel nimetleri inkâr etmemek anlamında açıkça söylemek zararlı mıdır?"
Açıklama
Nazar, bir kimsenin veya bir şeyin başına kötü bir şey gelmesine sebep olduğuna inanılan kötü bakış anlamına gelir. İnsanlar güzel şeyleri nazar ederler diye gizleme eğiliminde olabilirler. Bu konuda İslam'ın yaklaşımı ve şükür anlayışı önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, güzel nimetleri gizlemek veya söylemekten çekinmek zorunlu değildir. Aksine, nimetlere şükretmek ve onları takdis etmek (yani nimetleri inkâr etmemek) teşvik edilir. Nazarın varlığına inanmakla birlikte, bu konuda aşırı korku ve gizleme davranışı İslam'ın ruhuna uygun değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de nimetlere şükretmenin önemi vurgulanmıştır:
"Eğer şükrederseniz, size olan nimetimi artırırım." (İbrahim, 14/7)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şükür ve nimetlerin takdis edilmesi konusunda şöyle buyurmuştur:
"Şükür, nimetin artmasına vesiledir." (Tirmizi)
Nazar konusuna gelince, sahih hadislerde nazar olduğu kabul edilmekte, ancak bunun Allah'ın izniyle gerçekleştiği belirtilmektedir:
"Nazar gerçektir, fakat Allah'ın izniyle zarar verir." (Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Günlük hayatta güzel şeyleri gizlemek veya söylemekten çekinmek, nazar korkusundan kaynaklanabilir. Ancak İslam, nimetlere şükretmeyi ve onları inkâr etmemeyi öğütler. Bediüzzaman Said Nursi'nin de belirttiği gibi, şükür nimeti artırır. Bu nedenle, güzel şeyleri açıkça söylemek ve Allah'a şükretmek daha doğrudur. Nazar korkusu varsa, Allah'a sığınmak, dua etmek ve tevekkül etmek gerekir. Ayrıca, nazardan korunmak için Peygamberimizin tavsiye ettiği dualar okunabilir. Bu, hem nazar korkusunu azaltır hem de kişinin imanını güçlendirir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak nazarın varlığı kabul edilmekle birlikte, nimetleri gizlemek zorunlu görülmez. Bazı kültürel uygulamalarda nazar boncuğu gibi koruyucu nesneler kullanılır, ancak bunların dini bir zorunluluk olmadığı, daha çok geleneksel uygulamalar olduğu belirtilir.
Sonuç
Değerli Müslüman, güzel nimetleri gizlemektense, onları açıkça söyleyip Allah'a şükretmek daha uygundur. Nazar korkusunu dua ve tevekkülle gidermek, şükürle nimetleri artırmak en doğru yaklaşımdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
