Nasıl Olsa Kaderde Ne Varsa O Olmayacak mı?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam madem kaderimizde ne olacağı belli biz neden hayatımız hakkında bu kadar çok düşünüyoruz?Mesela arabayı hızlı sürelim kaderimizde varsa kaza yaparız. Veyahut hastalıktan korkmadan sigara içelim. Sigara içip akciğer kanseri olup ölmek varsa kaderimizde biz bunu engelleyemeyiz. Akciğer kanseri olmamızın şer mi hayır mı olduğunu da bilemeyiz..."
Açıklama
Kader, Allah'ın her şeyi önceden bilip takdir etmesidir. Ancak bu, insanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İnsan, hayatında yaptığı seçimlerden sorumludur ve çaba göstermekle yükümlüdür.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre kader, Allah'ın ezeli ilmi ve takdiriyle her şeyin belirlenmiş olmasıdır. Ancak insanın iradesi ve amelleri de vardır. İnsan, yaptığı işlerden sorumludur ve hayatını düşünerek, tedbir alarak yaşamalıdır.
Deliller
Kur'an ve hadislerde kader ve insanın sorumluluğu birlikte vurgulanmıştır:
"Allah, hiçbir kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez." (Bakara, 2/286)
"İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır." (Necm, 53/39)
"Hiçbir musibet yoktur ki, Allah'ın izni olmadan ona değsin." (Hadis-i Şerif, Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kaderde ne varsa olacağı doğrudur ancak bu, insanın sorumluluğunu kaldırmaz. Mesela araba kullanırken hızlı gitmek kaderde kaza varsa kaza olur, yoksa olmaz. Fakat bu, tedbir almamak anlamına gelmez. Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Tedbir alın, sonra Allah'a güvenin" buyurmuştur. Sigara içmek gibi sağlığı tehdit eden davranışlar, insanın kendi iradesiyle yaptığı tercihlerdir ve bunların sonuçlarından sorumludur. Kader, insanın seçimlerini ve çabalarını da kapsar. Kötü sonuçlar kaderin bir parçası olabilir ama insanın tedbirsizliği, ihmali veya kötü alışkanlıkları da bu sonucu etkiler.
Bu nedenle hayatımızı düşünmek, tedbir almak, sağlığımıza ve güvenliğimize dikkat etmek İslam'ın emridir. Kader, insanın çabasını ve sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; aksine insanın elinden geleni yapması beklenir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak kader ve insan iradesi arasında denge gözetilir. Şafii, Malik ve Hanbeli mezhepleri de insanın sorumluluğunu kabul eder ve tedbir almayı teşvik ederler. Bazı tasavvufi yorumlarda kaderin derin anlamları üzerinde durulsa da pratik hayatta insanın sorumluluğu ön plandadır.
Sonuç
Kaderde ne varsa o olur, ancak insan sorumludur ve hayatını düşünerek yaşamalıdır. Tedbir almak, çaba göstermek İslam'ın gereğidir. Kader, insanın gayretini ortadan kaldırmaz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
