Bankada Birikmiş Para Nasıl Harcanmalı?
جزئیات سؤال
"Selamünaleyküm hocam. Ben üniversite öğrencisiyim. Bankada küçüklüğümden beri biriktirdiğim biraz para var, içine faiz karışmış, o parayı çekip harcamak doğru olur mu acaba?"
Açıklama
Bankada biriktirilmiş ve içinde faiz bulunan paranın harcanması, İslam hukukunda önemli bir konudur. Faiz (riba) kesinlikle haram kılınmıştır ve bu paranın nasıl değerlendirilmesi gerektiği sorulmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faizle karışmış para haramdır ve bu paranın harcanması caiz değildir. Ancak, bu para çekilip, faiz kısmı ayrılarak sadece asıl para harcanabilir. Faiz kısmı ise sadaka olarak verilmelidir; bu sadaka kabul edilmez ama haram maldan kurtulmak için yapılması gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesin olarak yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onlar, yaptıkları işte haddi aşmışlardır." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Altı şey haramdır: ... faiz, ..." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, bankada biriken paranızın içinde faiz varsa, öncelikle bu faiz kısmını tespit etmek gerekir. Bankadan alacağınız hesap dökümü veya banka yetkilileriyle görüşerek faiz miktarını öğrenebilirsiniz. Faiz kısmını ayırıp, bu miktarı ihtiyaç sahiplerine veya hayır kurumlarına sadaka olarak vermeniz gerekir. Bu sadaka, sevap için değil, haram maldan kurtulmak içindir ve Allah katında kabul edilmeyebilir.
Asıl paranız ise helal olarak size aittir ve onu harcayabilirsiniz. Ancak bundan sonra faiz içeren hesaplardan uzak durmanız, faizsiz bankacılık ürünlerini tercih etmeniz İslam'ın emrine uygundur.
Günümüzde faizsiz bankacılık (katılım bankacılığı) seçenekleri mevcuttur. Bu tür kurumlar, faizsiz finansman ve yatırım yaparak İslam'a uygun hizmet sunar. Böylece paranız helal yollardan değerlendirilmiş olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda Hanefi mezhebiyle benzer görüştedir. Faiz haramdır ve faizle karışmış paranın haram kısmı sadaka olarak verilmelidir. Bazı alimler, faiz miktarının çok küçük olması halinde, kişinin zaruret durumuna göre farklı uygulamalar önerebilir, ancak genel kural aynıdır.
Sonuç
Bankada birikmiş ve içinde faiz bulunan paranın faiz kısmını ayırıp sadaka vermek, asıl parayı ise harcamak gerekir. Bundan sonra faizsiz finans kurumlarını tercih etmek en doğru yoldur.
