Müstakil evimin üstünü başkasına satıp daire yaptırabilir miyim?
Faahfaahinta Su'aasha
"İzmir’de tek katlı bir evim var. Bir arkadaş, evin üstünü bana sat ben orada daire yapayım dedi. Tam satmaya karar verdiğimizde çok kitap karıştıran bir arkadaş, senin evinin üstü boşluktur, boşluğu satmak caiz değildir diye araya girdi. Böyle bir satış günah mıdır?"
Açıklama
Bir mülkün üst kısmını başkasına satmak ve oraya daire yaptırmak, gayrimenkul üzerinde tasarruf hakkıyla ilgilidir. Bu tür işlemler İslam hukukunda belirli şartlara bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, mülk sahibi kendi malı üzerinde tasarruf hakkına sahiptir. Eğer evinizin üstü sizin mülkünüzün bir parçası ise, bunu başkasına satmanız caizdir. Ancak burada önemli olan, satılan kısmın mülkiyetinin net olarak belirlenmiş olmasıdır. Boşluk veya hava boşluğu gibi soyut kavramlar değil, somut ve sınırları belli olan taşınmazlar satılabilir.
Deliller
Kur'an'da mal üzerinde tasarruf hakkı meşru kılınmıştır:
"Allah size, ana-babanızın ve yakınlarınızın mirasından, eşlerinizin ve çocuklarınızın da mirasından paylar vermiştir." (Nisa, 4/7)
Bu ayet, mal üzerinde hak ve tasarrufun meşru olduğunu gösterir. Ayrıca Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Mümin, elinde olan malı istediği gibi tasarruf eder." (İbn Mace)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, evinizin üstü eğer sizin mülkünüzün bir parçası ise, bunu başkasına satmanızda bir sakınca yoktur. Ancak burada "boşluk" ifadesi önemlidir. Boşluk, soyut bir kavramdır ve doğrudan satılamaz. Fakat evinizin üstündeki alan, mesela çatı katı veya üzerine inşaat yapılabilecek alan, sizin mülkünüzün sınırları içindeyse, bunu başkasına satabilirsiniz. Bu satışta tapu ve resmi işlemler önemlidir; böylece mülkiyet hakkı netleşir ve haklar korunur. Satış işlemi yapılırken, taraflar arasında açık ve net bir anlaşma olmalıdır. Satılan alanın sınırları, kullanım hakkı ve sorumlulukları belirlenmelidir. Ayrıca, yapılacak inşaatın imar mevzuatına uygun olması gerekir. İslam hukukunda da sözleşmeye riayet etmek önemlidir. "Boşluk satılamaz" ifadesi, soyut ve sınırları belli olmayan haklar için geçerlidir. Ancak somut ve sınırları belirlenmiş taşınmazlar üzerinde tasarruf yapılabilir. Bu nedenle, arkadaşınızın uyarısı, soyut bir kavram olan boşluk için geçerlidir, sizin durumunuzda ise geçerli değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak taşınmaz mülkiyetinde tasarrufu kabul eder. Ancak bazı alimler, ortak kullanım alanlarında veya sınırları belirsiz alanlarda tasarrufun sakıncalı olabileceğini belirtir. Bu nedenle, satış işlemi yapılırken resmi belgeler ve yerel mevzuat dikkate alınmalıdır.
Sonuç
Ev sahibinin mülkünün üstünü satması, sınırları ve hakları net olduğu sürece caizdir. "Boşluk satılamaz" uyarısı soyut kavramlar için geçerlidir. Tapu işlemleri ve resmi prosedürler tamamlandığında bu satışta bir sakınca yoktur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.