Mülk Alan Birinin Zekât Vermesi
Butiran Soalan
"Nisap miktarı kadar altınım var. Fakat Toki'den daire aldım. Henüz dairemi ödemeye başlamadım. Altınlarıma zekât düşer mi?"
Açıklama
Değerli Müslüman, zekât, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra nisap miktarına ulaşmışsa verilmesi gereken mali ibadettir. Mülk olarak aldığınız ve henüz ödemeye başlamadığınız TOKİ dairesi, malın zekâta tabi olup olmadığını etkileyebilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, elinizde bulunan altın nisap miktarına ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmişse zekât vermeniz gerekir. Ancak, henüz ödemeye başlamadığınız ve borçlu olduğunuz TOKİ dairesi için henüz mal size tam olarak geçmemiş sayılır. Bu nedenle, dairenin değeri zekât hesaplamasında malınızdan düşülür. Yani, altınlarınızın değeri, TOKİ dairesi için olan borcunuzdan fazla ise aradaki fark üzerinden zekât verilir.
Deliller
Zekâtın farz oluşu Kur'an-ı Kerim'de şöyle bildirilmiştir:
"Mallarınızda, onda birini (zekât olarak) verin..." (Tevbe, 9/103)
Hz. Peygamber (s.a.v) de borçlu olanın malından borcunu düşerek zekât vermesi gerektiğini belirtmiştir:
"Borçlu olan, malından zekât vermez; önce borcunu öder." (İbn Mâce, Zekât, 10)
Detaylı Açıklama
Altınlarınızın değeri nisap miktarına ulaştığında ve üzerinden bir yıl geçtiğinde zekât vermeniz farzdır. Ancak, TOKİ'den aldığınız daire için henüz ödeme yapmadıysanız, bu daire sizin üzerinizde borç olarak kayıtlıdır. Hanefi mezhebine göre, borçlu kişi, malının toplam değerinden borcunu düşer ve kalan miktar üzerinden zekât verir. Bu durumda, altınlarınızın toplam değeri, TOKİ dairesi için olan borcunuzdan azsa zekât gerekmez. Eğer fazla ise, aradaki fark üzerinden zekât vermelisiniz.
Bu hüküm, malın gerçek sahibi olma durumu ve borcun mahiyeti ile ilgilidir. Ödemeye başlamadığınız ve henüz mal size tam olarak geçmemiş olan TOKİ dairesi, borç olarak kabul edilir. Bu nedenle, zekât hesaplamasında dikkate alınmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde borç düşülerek zekât verilmesini uygun görürler. Ancak bazı alimler, malın fiilen elinize geçmesi ve tasarruf hakkınızın olması gerektiğini vurgular. Bu nedenle, dairenin tapusu ve mülkiyet durumu da dikkate alınabilir.
Sonuç
Altınlarınız nisap miktarına ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmişse zekât vermeniz gerekir. Ancak, TOKİ dairesi için borcunuz varsa, bu borcu altınlarınızın değerinden düşerek zekâtınızı hesaplayınız. Borcunuz altınlarınızın değerinden fazla ise zekât gerekmez.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.