Muhasebe Kayıtları Yaparken Faiz Katipliği Yapmış Olur muyum?
Fragedetails
"Ben muhasebe işi ile iştigal ediyorum. Kredi ile araç alanların muhasebe kayıtlarını yaparken faizin katipliğini yapmış olur muyum? Tavrım ne olmalı?"
Açıklama
Faiz, İslam'da kesinlikle haram kılınmış bir unsurdur ve ona aracılık etmek de önemli bir sorumluluktur. Muhasebe kayıtlarında faizle ilgili işlemleri yapmak, bu haram unsurun kaydını tutmak anlamına gelir ve bu konuda dikkatli olunmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faizin tahakkuk etmesine veya işlemesine aracılık etmek, yani faiz katipliği yapmak da caiz değildir. Muhasebe işleri sırasında faizle ilgili kayıtları tutmak, dolaylı da olsa faize yardımcı olmak anlamına gelir ve bu durum sakıncalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili kesin yasaklar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların iman etmelerinden dolayıdır. Onlara: 'Ticaretten vazgeçin' denilince, ancak faizden vazgeçerlerse, onlara izin verilir. Eğer bunu yapmazlarsa, işte onlar cehennemliktirler; orada ebedi kalacaklardır." (Bakara, 2/275)
"Ey iman edenler! Faizi kat kat artırarak yemeyin ve Allah'tan korkun ki kurtuluşa eresiniz." (Âl-i İmrân, 3/130)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili kesin uyarılarda bulunmuştur:
"Faiz yediği sürece, namazı, orucu, sadakası kabul edilmez." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, muhasebe işi yaparken faizle ilgili işlemleri kaydetmek, doğrudan faiz almak veya vermek gibi olmasa da faizin devamına dolaylı katkı sağlamaktır. Bu durum, İslam hukukunda faize aracılık etmek (katiplik) olarak değerlendirilir ve mekruh ya da haram sayılır. Ancak günümüz iş hayatında birçok kişi, faizle ilgili işlemleri tamamen reddetmekte zorlanabilir. Bu nedenle mümkünse faiz içeren işlemlerle doğrudan ilgilenmemek, ya da bu işlemleri yapan kurumlarda çalışmamak en doğru yaklaşımdır.
Eğer çalışılan yerde faizli işlemler zorunlu ise, bu konuda işverenle konuşarak faizsiz alternatiflerin geliştirilmesini talep etmek veya bu tür işlemlerden mümkün olduğunca uzak durmak gerekir. Ayrıca, niyetinizin faizi teşvik etmek değil, sadece kayıt tutmak olduğunu belirtmekle birlikte, İslam ahlakı açısından bu konuda hassasiyet göstermek önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de faiz kesinlikle haramdır ve faize aracılık etmekten kaçınılması gerektiği vurgulanır. Bazı alimler, zorunlu ve mecburi durumlarda faizin kaydını tutmanın günahı hafifletebileceğini ancak mümkünse bu durumdan kaçınılması gerektiğini belirtirler.
Sonuç
Faiz katipliği yapmak İslam'da uygun değildir. Muhasebe işlerinde faizle ilgili kayıtları tutmaktan kaçınmak, mümkün değilse bu konuda hassasiyet göstermek ve alternatif yollar aramak gerekir.
