Mirasta Kız-Erkek Paylaşımı
جزئیات سؤال
"Annem, babasından kalan para, mal, mülk vb. serveti dilediği gibi ve dilediğine, dilediği kadar bağışlamakta ya da bağışlamamakta serbest midir? Anne ailesinin tek kızı olduğu için oğlan kardeşleriyle eşit mi alır? Şer'i hükmü nedir?
2)Vefat etmiş bir babanın arazileri mevcut kanunlara uygun olarak oğulları ve kızları arasında eşit bölüşülmüş olsa, daha sonraları babanın oğlan çocukları, mevcut maddi durumları kendilerinden çok daha iyi durumda olan kız kardeşlerine bu paylaşımın dinen yanlış olduğunu, haklarının şer'an (oranı yanlış yazabilirim)1/2 olduğunu hatırlatıp, dini esaslara uygun yeniden paylaşılmasını teklif etse (ki söylendi kabul görmedi o eskiden öyleydi cevabı alındı) oğlan çocukları hata mı yapmış olur? Yeniden şer'i paylaşımı kabul etmeyen kız kardeşlerin durumu nedir? Baba mirasının paylaşımı şer'an nasıl olmalı?"
Açıklama
Mirasta kız ve erkek çocuklarının payları İslam hukukunda açıkça belirlenmiştir. Anne babadan kalan mal ve servetin paylaşımı, şer'i kurallara göre yapılmalıdır. Anne ailesinde tek kız olması durumunda da miras payları Kur'an ve sünnete göre belirlenir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, miras paylaşımı Kur'an-ı Kerim'de belirtilen oranlara göre yapılır. Anne, babasından kalan mirası dilediği gibi bağışlayamaz; mirasçılar arasında belirlenen paylar gözetilmelidir. Erkek çocuklar kız çocukların iki katı oranında miras alır. Anne ailesinde tek kız olması, onun payını değiştirmez; erkek kardeşlerin payı kızın iki katıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de miras payları açıkça belirtilmiştir:
"Allah size çocuklarınız hakkında (miras) hakkında hüküm vermiştir: Erkek, dişinin payının iki katıdır." (Nisa Suresi, 4:11)
"Eğer mirasçılar arasında erkek ve dişi varsa, erkeğe iki dişinin payı verilir." (Nisa Suresi, 4:176)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, miras paylaşımı İslam'da Allah'ın belirlediği kurallara tabidir ve bu kuralların dışına çıkmak caiz değildir. Anne, babasından kalan serveti dilediği gibi bağışlayamaz; çünkü mirasçılar arasında belirlenmiş paylar vardır. Bu paylar erkek çocukların iki katı, kız çocukların ise bir pay alması şeklindedir. Anne ailesinde tek kız olması, onun payını artırmaz; erkek kardeşlerin payı yine iki kat olarak kalır.
Mevcut kanunlara göre eşit paylaşım yapılmışsa, bu İslam hukukuna uygun değildir. Erkek çocukların, kız kardeşlerine şer'i paylarını hatırlatmaları doğru ve gereklidir. Kız kardeşlerin şer'i payı kabul etmemesi durumunda, erkek çocuklar hatalı sayılmaz; çünkü şer'i miras kuralları Allah'ın emridir ve uygulanması gerekir.
Günümüzde miras paylaşımı konusunda, hem İslam hukuku hem de Türkiye Medeni Kanunu dikkate alınmaktadır. Ancak şer'i hüküm esas alınmak isteniyorsa, mirasçılar arasında Kur'an ayetlerinde belirtilen oranlar gözetilmelidir. Miras paylaşımı konusunda anlaşmazlık varsa, İslam hukuku bilgisine sahip bir mahkeme veya hakemden destek alınabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak miras payları benzerdir; erkek çocukların payı kız çocukların iki katıdır. Ancak bazı mezheplerin detaylarda farklı uygulamaları olabilir. Örneğin, Maliki mezhebinde bazı özel durumlarda farklı pay dağılımı olabilir. Ancak temel kural Kur'an ayetleridir ve tüm mezhepler bu ayetlere bağlıdır.
Sonuç
Anne babadan kalan miras, Kur'an-ı Kerim'de belirtilen oranlara göre paylaşılmalıdır. Anne mirası dilediği gibi dağıtamaz. Erkek çocukların payı kız çocukların iki katıdır. Mevcut kanunlara göre eşit paylaşım yapılmışsa, bu İslam açısından düzeltilmelidir. Mirasçılar şer'i paylarına göre hareket etmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
