Memurun İkinci Bir İş Yapması-Katkı Maddeli Gıda Üretmek
Fragedetails
"Selamünaleyküm hocam. Birkaç sorum olacak; 1-Memur, ek iş olarak ticaret yapabilir mi? Şirket kardeşinin üzerine. Bu şirketi yasal işlerde kullanmaktadır. 2-Bir gıda ürünü üretmek istiyorum. Çocuklara yönelik çikolata türevi bir ürün. Bunların raf ömrü için içine sağlığa zararlı katkı maddeleri de katmak gerekiyor. Bu katkılarla vücut savaşabiliyor. Ancak bu kişinin ileride yakalanacağı bir hastalığın sebepleri içinde bu katkılarında olabileceğini düşünüyorum. Sizce böyle bir ürünü üretmek caiz mi? (Katkı maddelerinin helal olanları kullanılacaktır)"
Açıklama
Memurun ikinci bir iş yapması ve katkı maddesi içeren gıda üretimi, İslam hukukunda önemli etik ve hukuki boyutları olan konulardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, memurun ikinci bir iş yapması, devlet memurluğu mevzuatına aykırı olmadığı sürece caizdir. Ancak işin helal ve meşru olması gerekir. Katkı maddeleri içeren gıda üretimi ise, kullanılan maddelerin helal ve sağlığa zarar vermeyecek seviyede olması şartıyla caizdir. Sağlığa ciddi zarar verecek veya insanı tehlikeye atacak ürünler üretmekten kaçınılmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de helal ve temiz kazançla ilgili ayetler bu konuda rehberdir:
"Ey iman edenler! Yediğiniz şeylerden helal ve temiz olanları yiyin." (Bakara, 2/172)
"Allah size neyi haram kıldıysa ondan sakının ve hakkıyla itaat edin." (Nisa, 4/59)
Hadislerde de sağlığa zarar vermekten kaçınmak öğütlenmiştir:
"Zarar vermek ve zarara uğramak yoktur." (İbn Mace, Tıb)
Detaylı Açıklama
1- Memurun ikinci iş yapması konusunda, İslam hukuku açısından yasak bir durum yoktur. Fakat Türkiye'de memurların ikinci iş yapması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenmiştir. Kanuna göre, memurların izin almadan ticaret veya başka bir iş yapmaları yasaktır. Kardeşinin üzerine kayıtlı bir şirkette çalışmak veya ortaklık yapmak da bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu nedenle, yasal izinlerin alınması ve mevzuata uygun hareket edilmesi şarttır.
2- Katkı maddeleri içeren gıda üretiminde ise, kullanılan katkı maddelerinin helal olması ve sağlık açısından kabul edilebilir sınırlar içinde bulunması gerekir. Gıda katkı maddeleri genellikle raf ömrünü uzatmak için kullanılır. Ancak bu maddeler insan sağlığına zarar verecek düzeyde olmamalıdır. İslam'da zarar vermek yasaklandığı için, sağlığa ciddi zarar verebilecek katkı maddeleri kullanmak caiz değildir. Eğer katkı maddeleri helal kaynaklı ve bilimsel olarak güvenli ise, üretim yapmak mümkündür. Ayrıca, tüketicilere ürünün içeriği hakkında doğru bilgi verilmesi de önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde, memurun ikinci iş yapması devlet kanunlarına uygun olduğu sürece caizdir. Katkı maddeleri konusunda ise, zararlı olanların kullanımı kesinlikle haram kabul edilir. Hanbeli mezhebinde de sağlık açısından zararlı maddelerden kaçınılması gerektiği vurgulanır.
Sonuç
Değerli Müslüman, memurun ikinci iş yapması yasal izinlere bağlıdır ve helal olmalıdır. Katkı maddeleri içeren gıda üretiminde ise, kullanılan maddelerin helal ve sağlığa zarar vermeyen türden olması gerekir. Sağlık riski yüksek ürünlerden kaçının ve yasal düzenlemelere uyun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
