Mahkemeden tazminat davasının yasal faizini almak caiz mi?
Maelezo ya Swali
"Hocam, ben bir iş kazası geçirdim. İş yerim maddi manevi hiçbir yardımda bulunmadı. 3 defa ameliyat oldum ve iş yerimin ameliyatlardan haberi bile yok. Ben de bir avukata danışarak maddi manevi tazminat davası açtım. 2 senedir mahkemem devam ediyor, dava karar aşamasında. Alacağım tazminatın hakkım olduğunu, helal olduğunu biliyorum. Fakat mahkeme bana iki senenin yasal faizini de veriyor. Faizin her türlüsü haram diye biliyorum. Bunu almam caiz midir?"
Açıklama
Mahkemeden alınan tazminatın yasal faizi konusu, İslam hukukunda faiz (riba) yasağı ile bağlantılı olarak değerlendirilir. Burada önemli olan, alınan faizin niteliği ve kaynağıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, mahkeme kararıyla alınan yasal faiz, borcun gecikmesinden dolayı verilen bir tazminat niteliğindedir ve klasik anlamda faiz (riba) değildir. Bu nedenle, mahkemeden alınan yasal faizin caiz olduğu görüşü daha yaygındır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir..." (Bakara, 2/275)
Ancak burada mahkeme kararıyla alınan yasal faiz, borcun gecikmesinden doğan zararların tazmini olarak görülür ve klasik riba tanımına girmez. Bu konuda Peygamber Efendimiz'in (sav) hadislerinde de haksız kazanç ve faiz ayrımı yapılır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, iş kazası gibi zor bir süreçten geçerken hakkınız olan tazminatı almak hakkınızdır. Mahkemenin verdiği yasal faiz, borcun geç ödenmesinden kaynaklanan zararınızı karşılamak içindir. Bu faiz, tarafların anlaşmasıyla değil, devletin koyduğu yasal düzenlemeyle belirlenir ve klasik faiz (riba) gibi keyfi veya haksız kazanç değildir.
Hanefi fıkhında, faiz haramdır ancak mahkeme kararıyla alınan yasal faiz, gecikme tazminatı olarak kabul edilir ve caiz görülür. Bu nedenle mahkemenin verdiği yasal faizi almakta dini bir sakınca yoktur. Ayrıca, bu tür tazminatlar hakkınızın korunması ve adaletin sağlanması içindir.
Günümüzde Türkiye'de de yasal faiz, borçların zamanında ödenmemesi durumunda alacaklıyı koruyan bir mekanizmadır. Bu bağlamda, hakkınız olan yasal faizi almak, İslam'ın adalet ve hakkaniyet prensipleriyle uyumludur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak mahkeme kararıyla verilen yasal faizin riba kapsamında değerlendirilmediği görüşündedir. Ancak bazı alimler, faiz konusunda ihtiyatlı davranmayı ve mümkünse bu tür faizlerden kaçınmayı tavsiye ederler. Fakat zorunlu durumlarda ve mahkeme kararıyla alınan yasal faizde sakınca görmezler.
Sonuç
Mahkemeden alacağınız yasal faizi almak Hanefi mezhebine göre caizdir. Hakkınızı ararken bu tür yasal haklarınızı kullanmanızda dini bir engel yoktur. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
