Kuruma ait bilgisayarın boş zamanlarda kişisel kullanımı caiz midir?
Detail Pertanyaan
"Kıymetli hocam, gençliğe yönelik hayırlı eğitim faaliyetleri yürüten özel bir vakıf kuruluşunda idari bir görevde çalışmaktayım. Kurum tarafından tarafıma tahsis edilmiş bir dizüstü bilgisayar bulunmaktadır.
Zaman zaman, işim olmadığı anlarda bu cihazı şahsi işlerim veya gündelik kullanım için değerlendirdiğim oluyor. Ancak bunu yaptığımda içimde yanlış bir şey yapıyormuşum hissi uyanıyor ve bu konuda dinî açıdan bir tereddüt yaşıyorum.
Bu nedenle, böyle bir durumda nasıl hareket etmem gerektiği hususunda size danışmak istedim.Kuruma ait bu cihazı boş zamanlarımda kişisel işlerim için kullanmam caiz midir?
Allah razı olsun."
Açıklama
Kuruma ait bilgisayarın kişisel amaçlarla kullanımı, mal sahibinin izni ve kurumun belirlediği kurallara bağlıdır. Bu tür kullanımda dini açıdan dikkat edilmesi gereken hususlar vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir mal sahibinin izni olmadan o mala kişisel amaçlarla tasarruf etmek caiz değildir. Kuruma ait bilgisayar, kurumun malıdır ve kişisel kullanımı ancak kurumun açık izniyle helal olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve mülk ile ilgili sorumluluklar vurgulanmıştır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaret müstesnadır." (Nisa, 4/29)
Ayrıca Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Mümin, müminin malına zarar vermez ve onu haksız yere kullanmaz." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kurumun sana tahsis ettiği bilgisayar, kurumun malıdır ve sen onun emanetsin. Eğer kurum, bilgisayarın kişisel kullanımına izin vermişse veya bu konuda herhangi bir yasaklama yapmamışsa, o zaman kişisel işler için kullanman caizdir. Ancak kurumun izni yoksa veya böyle bir kullanım yasaklanmışsa, bu durumda kişisel kullanım haram olur çünkü başkasının malını izinsiz kullanmak haksızlıktır.
Günümüz iş hayatında birçok kurum, çalışanların bilgisayarları iş dışında da sınırlı şekilde kullanmasına izin verebilmektedir. Bu tür izinler yazılı veya sözlü olabilir. Eğer böyle bir izin yoksa, kurum yetkililerinden izin almak en doğru yoldur. Bu, hem hukuki hem de dini açıdan sorumluluğunu yerine getirmen anlamına gelir.
İçinde tereddüt oluşması, vicdanının bu konuda hassas olduğunu gösterir; bu da güzel bir durumdur. İslam dini, mal ve mülke saygıyı emreder ve izinsiz kullanımı yasaklar. Bu nedenle, izinsiz kullanımdan kaçınmak gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak mal sahibinin izni olmadan başkasının malını kullanmayı caiz görmezler. Ancak bazı durumlarda, mesela mal sahibi izin vermiş veya kullanımı alışkanlık haline getirmişse, bu kullanım caiz olabilir. Bu da kurumun iç düzenlemelerine bağlıdır.
Sonuç
Kurumun bilgisayarını kişisel işleriniz için kullanmadan önce mutlaka kurumdan izin alın. İzin varsa kullanmanız caizdir, yoksa kullanmamanız gerekir. Böylece hem hukuki hem de dini açıdan sorumluluğunuzu yerine getirmiş olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
