Kurban Etmenin Caiz Olmadığı Hayvanlardaki İhtilaf
جزئیات سؤال
"Kurban kesmenin caiz olmadığı arızalardan bazıları da şunlardır: ‘Dişleri hiç olmayan hayvanlar yayılıp yiyemezse, kurbanı caiz ol¬maz. Şayet yayılıp karnını doyurursa, caizdir. Sahih olan da budur.’ Bahri râik, c. 8, 201 İbni Âbidin’de de şu hükümler mezkûrdur: ‘Dişleri hiç kalmamış hayvanların kurbanı caiz olmaz. Fakat dişle¬rinin ekserisi kalırsa caizdir.
Hocam bu kitaplarda böyle yazarken Diyanet ve Ömer Nasuhi Bilmen’in ilmihalinde caiz olmaz denilmekte. Yardım edebilir misiniz?"
Açıklama
Kurban kesiminde hayvanların sağlık ve fiziksel durumları önemlidir. Bazı arızalar, kurbanlık hayvanın caiz olup olmadığını etkiler. Özellikle dişlerin durumu konusunda farklı görüşler bulunmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kurbanlık hayvanın dişlerinin tamamen dökülmüş olması, yani hiç dişi kalmamış olması durumunda kurban kesmek caiz değildir. Ancak hayvan dişlerini kaybetmiş olsa da yayılıp kendini doyurabiliyorsa, bu durumda kurban kesmek caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de kurbanlık hayvanların sağlıklı ve kusursuz olması gerektiğine dair genel prensipler vardır:
"Onların etlerinden ve kanlarından Allah'a ulaşan bir şey yoktur; fakat takva size ulaşır." (Hac, 22/37)
Bu ayet, kurbanın esas amacının takva olduğunu belirtse de, hayvanların belirli şartlara uygun olması gerektiği fıkıh kitaplarında açıklanmıştır.
Hadislerde doğrudan dişlerle ilgili bir hüküm olmamakla birlikte, sahih hadislerde hayvanların sağlıklı ve kusursuz olması gerektiği vurgulanır.
Detaylı Açıklama
Hanefi fıkhında, hayvanın dişlerinin tamamen dökülmüş olması, onun yaşlandığını ve sağlıklı bir şekilde beslenemediğini gösterir. Bu nedenle, böyle bir hayvanın kurban edilmesi uygun görülmez. Ancak hayvanın dişlerinin bir kısmı dökülmüş ve yine de yayılıp kendini doyurabiliyorsa, bu durumda kurban kesmek caizdir. Bu görüş, İbn Âbidin ve Bahri Raik gibi Hanefi kaynaklarında yer almaktadır.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve Ömer Nasuhi Bilmen gibi bazı alimler ise daha ihtiyatlı davranarak, dişleri tamamen dökülmüş veya önemli ölçüde zarar görmüş hayvanların kurban edilmesini uygun görmezler. Bu tutum, kurbanın kabulü açısından şüpheden uzak durmak içindir.
Günümüzde pratikte, hayvanın sağlık durumu ve beslenme kabiliyeti göz önünde bulundurularak karar verilir. Eğer hayvan yayılıp kendi kendini doyurabiliyorsa, bu onun kurbanlık olmasına engel teşkil etmez. Ancak tamamen dişsiz ve beslenemeyen hayvanın kurban edilmesi uygun değildir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer hükümler vardır. Genellikle hayvanın sağlıklı olması ve kurbanlık şartlarını taşıması esastır. Dişlerin durumu, hayvanın genel sağlık durumu ve beslenme kabiliyetiyle birlikte değerlendirilir.
Sonuç
Değerli Müslüman, kurbanlık hayvanın dişlerinin tamamen dökülmüş olması halinde Hanefi mezhebine göre kurban edilmesi caiz değildir. Ancak hayvan yayılıp kendini doyurabiliyorsa, kurban kesmek mümkündür. Diyanet ve bazı alimlerin ihtiyatlı yaklaşımı da dikkate alınarak, hayvanın sağlık durumu iyi değerlendirilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
