Kumaş artıklarını müşteriye iade etmek mi yoksa kullanmak mı daha uygun olur?
Détails de la question
"Hocam ben evde terzilik yapıyorum ve dış kıyafet veya farklı ürünler dikiyorum. Siparişlerimde ilk olarak kumaşını alıp müşteriye bu fiyata şu kadar kumaşınızı aldım deyip ürününü dikiyorum. Daha sonra işçilik ücretini alıyorum. Bir kısım kumaş kalıyor. Bundan da bazı kıyafetler dikilebilir, bebek kıyafeti veya toka gibi. Bu kumaşı müşteriye iade mi etmeliyim yoksa sorup mu kullanmalıyım? Arta kalan kumaşlar evde duruyor şu anda.
Allah razı olsun hocam."
Açıklama
Evde terzilik yapan bir Müslümanın, müşteriden aldığı kumaşın artıklarını nasıl değerlendirmesi gerektiği konusu, mal sahibinin hakkını koruma ve helal kazanç prensipleri açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, müşteriye ait olan kumaşın artıklarını izinsiz kullanmak caiz değildir. Kumaş müşterinin malıdır ve artıklar da onun hakkıdır. Bu nedenle, müşterinin izni olmadan artık kumaşlar kullanılamaz, iade edilmesi veya müşteriye haber verilerek ne yapılacağına karar verilmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve mülkiyet hakkı korunmuştur:
"Mallarını Allah yolunda harcayanlar, tıpkı yedi başak veren bir başak gibidir; her başakta yüz tane vardır." (Bakara, 2/261)
Burada malın sahibinin hakkına riayet edilmesi gerektiği vurgulanır. Ayrıca Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Mümin, müminin malına zarar vermez." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, müşteriden aldığınız kumaş onun malıdır. Kumaşın artıklarını kullanmak için müşterinin açık iznini almak gerekir. Bu izni almadan kullanmak, mal sahibinin hakkını ihlal etmek olur. En uygun yol, sipariş tesliminde veya öncesinde müşteriye artık kumaşların durumu hakkında bilgi vermek ve ne yapmak istediğinizi sormaktır. Müşteri isterse artık kumaşları kendisine iade edebilir veya sizin kullanmanıza izin verebilir. Bu şekilde hem hakkaniyet sağlanır hem de güven tesis edilir.
Günümüzde terzilikte bu tür durumlar sıkça yaşanır. Müşteri ile açık iletişim kurmak, hem ticari ahlak hem de İslam ahlakı açısından önemlidir. Ayrıca, işçilik ücretini ayrı almak ve kumaşın mal sahibine ait olduğunu belirtmek, karışıklıkları önler.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genellikle mal sahibinin izni olmadan malını kullanmayı uygun görmez. Ancak bazı durumlarda, müşteri ile önceden anlaşma yapılmışsa veya artık kumaşın değeri çok düşükse, kullanımı caiz olabilir. Fakat bu da müşteri onayı ile olmalıdır.
Sonuç
Sonuç olarak, kumaş artıklarını kullanmadan önce müşteriden izin almak en doğru yoldur. İzin alınmadan kullanmak uygun değildir. Müşteri ile açık ve dürüst iletişim kurarak hakkaniyetli davranınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
