Kredi çeken ve faize bulaşan babamın malını harcayabilir miyim?
Vraagdetails
"Selamünaleyküm hocam. Babam ticaretle uğraşıyor ve sürekli kredi çeken , kullanan bir insan. Hepsi diyebileceğim kadar malını, mülkünü faiz üzerine aldı ve benim de boğazımdan haram lokma geçmiş oluyor. Allah izin verirse umreye , mescid-i aksaya gitmek istiyorum ve yine babamın parasıyla gitmiş olacağım. Ne yapmam gerekiyor, bu şekilde olmak çok zoruma gidiyor, bu durumdan çok rahatsızım. Ne yapmalıyım, nasıl bir yol izlemeliyim?"
Açıklama
Değerli Müslüman, babanızın faizli kredi kullanması ve bu parayla harcamalar yapması sizi haklı olarak rahatsız ediyor. Bu durumun İslam'daki hükmü ve sizin bu konuda nasıl davranmanız gerektiği önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faize bulaşan malın kullanılması da caiz değildir. Ancak, babanızın malını tamamen harcamak sizin tasarrufunuzda değilse, onun malını kullanmanızda belirli şartlar vardır. Haram malın kullanılması caiz olmaz, fakat meşru mal ile karışmışsa durum farklıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık uyarılar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demelerindendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)
"Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve eğer müminlerseniz, faizi bırakın." (Âl-i İmrân, 3/130)
Hadislerde de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yediği sürece, namazı, orucu, sadakası kabul olmaz." (Tirmizî)
Detaylı Açıklama
Babanızın faize bulaşması onun sorumluluğundadır. Siz, onun malını kullanırken haramdan uzak durmaya çalışmalısınız. Eğer babanızın malı tamamen faizli borçlardan oluşuyorsa, bu maldan faydalanmak caiz olmaz. Ancak ticaretin içinde hem helal hem haram karışık olabilir. Bu durumda helal kısmı ayırmak gerekir. Siz kendi kazancınızla harcamalarınızı yapmaya gayret edin, babanızın malını kullanırken de helal olan kısmını tercih edin.
Umre veya Mescid-i Aksa ziyareti gibi ibadetler için harcamalarınızda helal kazanca dikkat edin. Babanızın malından harcama yapmanız gerekiyorsa, onunla konuşarak faizli borçlardan uzak durmasını ve helal kazanç elde etmesini teşvik edebilirsiniz. Ayrıca, babanızın borçlarını mümkün olduğunca faizsiz yollarla kapatması için yardımcı olabilirsiniz.
Unutmayın, sizin sorumluluğunuz kendi kazancınız ve harcamalarınızdır. Babanızın yaptığı haram işlerden dolayı sizin günahınız olmaz, ancak haram mal kullanmaktan kaçınmalısınız.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faizin haram olduğu konusunda ittifak halindedir. Bazı alimler, helal ve haram mal karıştığında orantılı olarak helal kısmın kullanılması gerektiğini belirtir. Bu konuda ihtilaf yoktur, önemli olan haramdan uzak durmaktır.
Sonuç
Babanızın faize bulaşması onun meselesidir. Siz helal kazançla harcamalarınızı yapmaya gayret edin, babanızın malını kullanırken helal olan kısmını tercih edin. Ona faizden uzak durması için nasihat edin ve mümkünse destek olun. Böylece hem kendinizi hem de ailenizi haramdan korumuş olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
