Komşum için aldığım üründe fiyat farkını almam günah olur mu?
سوال کی تفصیلات
"Hocam komşum internet sitesinden bir ürün almak istedi, ürünün fiyatı iki bin TL idi ve bu parayı aldım. Daha sonra başka bir sitede aynı ürünün fiyatını bin altı yüz TL olarak gördüm. Ben de bu ürünü o siteden sipariş edip, aradaki farkı kendim alsam günah olur mu? Komşum da ürünü iki bin TL'ye gördü ve ben ona da bu fiyatı söyledim."
Açıklama
Komşunuz için aldığınız bir ürünün fiyat farkını alıp almamanın hükmü, ticari ahlak ve İslam hukukundaki adalet prensipleri çerçevesinde değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir malı başkasının adına alırken, malın gerçek fiyatı üzerinden işlem yapmak gerekir. Eğer komşunuzla aranızda fiyat konusunda bir anlaşma varsa ve siz daha düşük fiyat bulduğunuz halde aradaki farkı kendinize alıyorsanız, bu durum haksız kazanç olur ve caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de ticarette dürüstlük ve adalet emredilmiştir:
“Ey iman edenler! Ticarette karşılıklı rızaya dayanan işlemler dışında, birbirinizin malını haksız yere yemeyin.” (Nisa Suresi, 4:29)
Hz. Peygamber (sav) de ticarette dürüstlüğü şöyle vurgulamıştır:
“Mümin, müminin kardeşidir; ona zulmetmez, onu yalnız bırakmaz, yalan söylemez, onu satmaz.” (Müslim, Birr 66)
Detaylı Açıklama
Komşunuz size 2000 TL fiyat bildirmiş ve siz de bu fiyat üzerinden para almışsınız. Daha sonra daha uygun fiyat bulmanız, komşunuzun onayı olmadan aradaki farkı kendinize almanız doğru değildir. Çünkü siz onun adına alışveriş yaparken, onun malını onun rızası dışında daha yüksek fiyattan satmış olursunuz. Bu durum İslam'da haksız kazanç ve güveni kötüye kullanmak olarak değerlendirilir. Eğer komşunuza durumu açıkça bildirip, fiyat farkını kendinize almayı onun onayına bağlarsanız, bu durumda sorun olmaz. Aksi takdirde, aradaki farkı almanız haramdır ve günah olur.
Günümüzde internet alışverişlerinde fiyatlar sıkça değişebildiği için, alışveriş yapmadan önce fiyat karşılaştırması yapmak ve karşı tarafı bilgilendirmek önemlidir. Komşunuzun rızası olmadan fiyat farkı almak, güveni zedeler ve İslam ahlakına aykırıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, güvenilen kişinin malını onun izni olmadan daha yüksek fiyata satmayı veya aradaki farkı almaya izin vermezler. Ancak bazı durumlarda, tarafların önceden anlaşması veya fiyat farkının paylaşılması halinde farklı uygulamalar olabilir.
Sonuç
Değerli Müslüman, komşunuzun rızası olmadan fiyat farkını kendinize almanız caiz değildir. Alışverişte dürüstlükten ayrılmayınız ve fiyat değişikliklerini mutlaka karşı tarafa bildiriniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
