Kişiye özel kadro açmak ve sözlü mülakatta torpil yapmak caiz mi?
جزئیات سؤال
"Bir üniversitede şirket personeli olarak çalışan bir kişiden, üniversiteye öğretim görevlisi kadrosu için geldiğini, kendisi için kadro açılacağını söylediğini birkaç defa işittim. Kişiye özel kadro açılması ve bu kadro için devletin yapacağı ales sınavından 70 puan alınarak sözlü mülakata girip sözlü mülakatta bu kişinin iltimas/torpil/kayırmacılık/nepotizm yapılarak bu söz konusu kadroya atanması İslam dinine göre caiz midir? Bu kişi atanırsa kazancı helal olur mu? Kul hakkını alma olur mu? Kul hakkını alma söz konusu ise, kişiye özel kadro açmasından dolayı ayrı, sözlü mülakatta diğer kişilerin önünü tıkaması/hakkı yemesinden söz konusu ayrı bir kul hakkı alma durumu söz konusu mudur?"
Açıklama
Kişiye özel kadro açmak ve sözlü mülakatta torpil yapmak, yani liyakat ve hakkaniyete aykırı şekilde birine ayrıcalık tanımak, İslam ahlakı ve hukuku açısından önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kamu görevlerinde adalet ve hakkaniyet esas alınmalıdır. Kişiye özel kadro açmak ve torpil yapmak, başkalarının hakkını gasp etmek anlamına gelir ve bu durum caiz değildir. Kazanç helal olmaz, çünkü kul hakkı söz konusudur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim ve hadislerde adalet ve kul hakkının korunması emredilmiştir:
"Allah, adaleti, iyiliği ve akrabaya vermeyi emreder; hayasızlığı, fenalığı ve azgınlığı yasaklar." (Kur'an, Nahl Suresi, 16:90)
"Kul hakkı, Allah'ın hakkından önce gelir." (Hadis, Buhari)
"Haksız yere bir kişinin malını almak, cehennemin kapılarından bir kapıdan girmektir." (Hadis, Müslim)
Detaylı Açıklama
Devlet kadrolarında liyakat ve adaletin esas alınması, toplumda güven ve barışın sağlanması için zorunludur. Kişiye özel kadro açmak, sınav ve mülakatlarda torpil yapmak, diğer adayların hakkını gasp etmek demektir. Bu durum kul hakkı ihlalidir ve İslam'da büyük günahlar arasında sayılır. Kul hakkı alınan kişi, hakkını helal etmedikçe bu günah affedilmez. Ayrıca bu tür uygulamalar toplumda fitne ve adaletsizliğe yol açar.
Günümüzde kamu kurumlarında şeffaflık ve adaletin sağlanması için sınavlar ve mülakatlar yapılmaktadır. Bu süreçlerde torpil yapmak, hem hukuki hem de dini açıdan sakıncalıdır. Kazanç helal olmaz çünkü bu kazanç başkalarının hakkının gasp edilmesiyle elde edilmiştir.
Bu nedenle, devlet kadrolarında görev almak isteyenlerin hakkaniyetli ve şeffaf bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Kul hakkına riayet etmek, İslam'ın temel prensiplerindendir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde kul hakkının önemine vurgu yapar ve torpilin caiz olmadığını belirtir. Bazı çağdaş İslam alimleri, kamu görevlerinde adaletin sağlanmasının toplumsal barış için zaruri olduğunu vurgular.
Sonuç
Kardeşim, kişiye özel kadro açmak ve sözlü mülakatta torpil yapmak İslam'a göre caiz değildir ve kul hakkı ihlalidir. Böyle bir kazanç helal olmaz. Adaletli ve hakkaniyetli davranmak, kul hakkından kaçınmak en doğru yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
