Kimlere Zekat Verilmez?

Açıklama

Zekat, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli şartları taşıyan Müslümanların malından fakirlere verilmesi farz olan bir ibadettir. Ancak zekatın kimlere verilemeyeceği konusunda İslam fıkhında açık kurallar bulunmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekat verilecek kişiler Kur'an-ı Kerim'de belirtilen 8 sınıftan oluşur ve bunlar arasında akrabalık ilişkisi zekat verilmesini engellemez. Ancak, zekatın amacı fakirleri desteklemek olduğundan, zengin veya borçlu olmayan yakınlara zekat verilmez. Ayrıca, kişinin kendi kendine zekat vermesi veya borçlu olduğu kişiye zekat vermesi caiz değildir.

Deliller

Zekatın verileceği kişiler Kur'an'da şöyle belirtilmiştir:

"Zekât, ancak fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam’a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara aittir." (Tevbe Suresi, 9:60)

Hz. Peygamber (s.a.v) de zekatın amacını ve kimlere verileceğini açıklamıştır:

"Zekat, zenginlere verilmez." (Buhari, Zekat 3)

Detaylı Açıklama

Hanefi mezhebine göre, kardeş, çocuk veya baba gibi yakın akrabalara zekat verilebilir; çünkü zekatın verilme şartı akrabalık değil, kişinin fakir veya muhtaç olmasıdır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, kişinin gerçekten ihtiyaç sahibi olmasıdır. Eğer kardeş, baba veya çocuk zengin ise zekat verilmez. Ayrıca, kişinin kendi kendine zekat vermesi veya borçlu olduğu kişiye zekat vermesi uygun değildir. Çünkü zekat, malın temizlenmesi ve fakirlerin desteklenmesi içindir.

Şafii mezhebine göre ise, zekatın verilmesi gereken kimseler Hanefi mezhebiyle benzer olup, akrabalık zekat vermeye engel değildir. Ancak, zekatın amacı fakir ve muhtaçları desteklemek olduğundan, zengin yakınlara zekat verilmez. Şafii mezhebi, zekatın akrabalara verilmesinde daha temkinlidir ve bazı durumlarda zekat yerine sadaka verilmesini tavsiye eder.

Diğer Görüşler

Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, zekatın verilmesi gereken kişiler Kur'an-ı Kerim'deki 8 sınıfa göre belirlenir. Akrabalık durumu zekat verilmesini engellemez ancak kişinin fakir olması şarttır. Ayrıca, borçlu olduğu kişiye zekat vermek caiz değildir.

Sonuç

Değerli Müslüman, kardeşine, babana veya çocuğuna zekat verebilirsin ancak onların fakir ve muhtaç olması gerekir. Zengin olan yakınlarına zekat verilmez. Borçlu olduğun kişiye ise zekat veremezsin. Zekat verirken amacın malını temizlemek ve muhtaçları desteklemek olmalıdır.