‘Kim Bir Kavme Benzerse O Onlardandır’ Hadisinin Şerhi
Vraagdetails
"Selamünaleyküm hocam. Peygamber Efendimiz'in (sav) bir Hadis-i Şeriflerinde, "Kim bir kavme benzerse o onlardandır." mealinde bir Hadis-i Şerif var, ben bu Hadis'in nasıl anlaşılması gerektiğini bilmiyorum, biraz açarsam örneklerle daha iyi bir şekilde açıklamış olacağım inşallah. Burada açık bildiğimiz bazı durumlar var, hocalardan da duyuyoruz, örneğin yılbaşı eğlencesi yapmak gibi, benim soracaklarımsa daha ziyade günümüzde içinde bulunduğumuz hale çıkıyor. Yazık ki evimizde kullandığımız bir dijital saatten tutun, bindiğimiz arabalara kadar günlük hayatta kullandığımız bir çok şey müslümanlarca üretilmiş şeyler değil, bilgisayarlar, cep telefonları, belki insanların çalışırken kullandıkları hesap makineleri vs. Bunun yanında beni daha da fazla bu soruya iten kısmı, giydiğimiz elbiseler (özellikle bu husustaki tavrımız nasıl olmalıdır, örneğin kot pantolon bazı çevrelerce bu Hadis-i Şerif'le bağdaştırılarak giyilmekten men ediliyor, ama bir keten pantolon ya da kumaş pantolon bu dahi ne kadar İslami, sakınca arz ediyor mu, ediyorsa sakınca neyden kaynaklanıyor?), genel itibariyle bu meseleler var benim aklımda, ancak daha bir çok yönü olduğunu düşündüğüm bir konu bu konu, bizler bu konuda nasıl davranmalıyız, bu gibi durumlarda benzemek acaba kültürle alakalı bir şey mi?"
Açıklama
“Kim bir kavme benzerse o onlardandır” hadisi, Müslümanın davranış, tutum ve yaşayışında İslam ahlakına uygun olmasını, kötü veya İslam dışı özelliklere sahip toplumlara benzemekten kaçınmasını öğütler.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre bu hadis, Müslümanın inanç ve ahlakını koruyarak, İslam'ın temel değerlerinden sapmamak için kötü örnek alınan toplumların adetlerinden, davranışlarından ve inançlarından uzak durması gerektiğini ifade eder. Ancak bu, teknolojik ve kültürel gelişmelerin tamamından uzak durmak anlamına gelmez.
Deliller
Hadisin metni şöyledir:
"مَن تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ" (Sahih Müslim, Edeb 69)
Kur'an-ı Kerim'de de benzer şekilde müminlerin kötü örneklerden uzak durması emredilir:
"Ve lâ tattabi' ahvââhum, temhurû en tefrıṭ fî mâ enzâllellâh" (A'raf, 7/3)
"Onların heva ve heveslerini takip etme ki, Allah'ın indirdiği şeyde aşırı gitmeyesin."
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, bu hadis ve ayetler, Müslümanın kimliğini, inancını ve ahlakını koruması gerektiğini vurgular. Burada önemli olan, benzemekle kastedilenin ne olduğudur. Eğer benzemek, kötü ahlak, küfür, günah, bid'at veya İslam dışı davranışları benimsemek ise bu kaçınılmalıdır. Ancak teknolojik gelişmeler, elbise tarzları veya günlük hayatta kullanılan araçlar, eğer İslam'a aykırı bir anlam taşımıyorsa, bunları kullanmakta bir sakınca yoktur.
Örneğin, dijital saat, bilgisayar, cep telefonu gibi teknolojik cihazlar, insanlığın ortak gelişimi içinde yer alır ve bunların kullanılması İslam'a aykırı değildir. Bunlar, Müslümanın hayatını kolaylaştıran araçlardır. Ancak bu araçların kullanımı esnasında İslam ahlakına uygun davranmak gerekir.
Giyim konusunda ise, Hanefi mezhebine göre elbisenin haram olan bir madde içermemesi, İslam'ın genel ahlak ve edep kurallarına uygun olması önemlidir. Kot pantolon veya keten pantolon gibi giysiler, İslam'ın genel prensiplerine aykırı değilse, bunları giymek caizdir. Ancak aşırı gösteriş, israf, veya İslam'ın örtünme kurallarına aykırı giyim tarzlarından kaçınılmalıdır.
Benzerlik meselesi kültürel ve ahlaki boyutlarıyla değerlendirilmelidir. Müslüman, kendi kimliğini koruyarak, kötü örnek alınan davranışlardan uzak durmalı; ancak çağın gerektirdiği teknolojik ve sosyal gelişmeleri de reddetmemelidir. "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi bu konuda rehberdir.
Diğer Görüşler
Şafii, Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer şekilde, kötü örnek alınan toplumların kötü adetlerinden kaçınılması gerektiği vurgulanır. Ancak modern teknolojik araçların kullanımı konusunda genel bir yasaklama yoktur. Bazı çevrelerde giyim konusunda farklı yorumlar olabilir, ancak bunlar genellikle yerel kültür ve anlayışa bağlıdır.
Sonuç
Sonuç olarak, hadis kötü ve İslam dışı davranışlara benzememeyi öğütler. Günlük hayatta kullanılan teknolojik araçlar ve genel giyim tarzları, İslam ahlakına aykırı olmadığı sürece kullanılabilir. Müslüman, kimliğini koruyarak, İslam'ın temel değerlerine uygun hareket etmeli, aşırılıklardan kaçınmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
