Kendine Ait Olmayan Bir Görevden Elde Edilen Gelir
Detail Pertanyaan
"Selamünaleyküm hocam. Ben kendim Sağlık memuruyum. Memur olmadan önce özel bir veteriner kliniğinde işe girdim. Veterinelerle beraber çalışıp, onlardan işi ve inceliklerini öğrendim. Daha sonra işyerinde veteriner çalışmadı. Ben onların görevlerini üstlendim ve müşterilerimiz beni veteriner olarak tanıdı ve bende kendimi veteriner olarak addettim ve kazanç sağladım. Şimdi geçmiş de (6 sene) kazandığım para hakkında şüphe duymaya başladım. Bu parayla araba ve ev eşyası aldım. Benim ne yapmam gerekir , kazancımın temizlenmesi için gereken nedir ?"
Açıklama
Değerli Müslüman, kendine ait olmayan bir mesleği yaparak elde edilen gelirlerin hükmü, İslam hukukunda önemli bir konudur. Bu durum, kişinin yaptığı işin ehli olup olmaması ve helal kazanç açısından değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimse ehli olmadığı bir mesleği yapıp ondan kazanç elde etmişse, bu kazanç helal sayılmaz. Çünkü kişi, ehil olmadığı bir işi yaparak haksız kazanç elde etmiş olur. Bu durumda, geçmişte elde edilen bu gelirlerin bir kısmını veya tamamını zekat gibi hayır işlerine vermek suretiyle temizlemesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de helal kazanç konusu şöyle belirtilir:
"Ey iman edenler! Kendinize ve ailenize rızık olarak helal ve temiz olan şeylerden yiyin." (Bakara, 2/172)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Allah, kullarının malından ancak helal olanı kabul eder." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Kardeşim, siz veterinerlik mesleğinde ehil olmadığınız halde bu işi yapıp kazanç elde etmişsiniz. Bu durumda, o kazanç helal olmayabilir çünkü mesleğin ehli olmayan birinin yaptığı işten helal kazanç beklenmez. Ancak burada önemli olan niyet ve durumdur. Eğer siz bu işi öğrenip mesleğin inceliklerini kavradıysanız ve müşteriler sizi veteriner olarak kabul ettiyse, bu durumda kazancınızın tamamını haram saymak yerine, bir kısmını hayır işlerine vermek suretiyle temizlemek daha uygundur. Çünkü İslam dini kolaylaştırmayı emreder. Ayrıca, geçmişte aldığınız malları (araba, ev eşyası) satıp elde edeceğiniz parayı da hayır işlerinde kullanabilirsiniz.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı ve çağdaş İslam alimleri de benzer şekilde, helal kazanç için kişinin ehil olduğu işi yapması gerektiğini, ancak geçmişteki şüpheli kazançların hayır yoluyla temizlenebileceğini belirtmektedir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde, ehil olunmayan meslekten elde edilen kazanç haram kabul edilir ve temizlenmesi tavsiye edilir. Hanbeli mezhebinde ise, kazancın helal olması için mesleğin ehli olmak şarttır. Ancak mezhepler arasında bu konuda büyük bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Geçmişte ehil olmadığınız bir meslekten kazanç elde ettiyseniz, bu kazancı hayır işlerine vererek temizlemeniz uygun olur. Bundan sonra ise sadece ehil olduğunuz işlerde çalışarak helal kazanç elde etmeye gayret edin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
