Kendi Yerine Başkasını İmtihan Sokmayla Elde Edilen Gelir
Vraagdetails
"Hocam, ben Kırgızistan’dan geldim ve Ankara’da okuyorum. Devlet bursu alıyorum ve okulda başarılı olmazsam dondurulabilir veya kesilebilir. Ben sınava kendimin yerine arkadaşımı soktum ve muhtemelen başarılı not gelir. Eğer burs kesilmeden devam ederse o burs haram mı olur?"
Açıklama
Bu soru, bir kişinin sınavda kendi yerine başkasını sokması ve bu şekilde elde edilen gelirin hükmü ile ilgilidir. İslam hukukunda dürüstlük ve adalet ilkeleri çok önemlidir ve sınavda hile yapmak bu ilkelerle çelişir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, başkasını sınava sokmak ve onun başarısıyla elde edilen bursu almak haramdır. Çünkü bu durum hile ve aldatma kapsamına girer ve helal kazanç ilkelerine aykırıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de dürüstlük ve hile yapmama konusunda açık uyarılar vardır:
"Yiyiniz ve içiniz, fakat israf etmeyiniz. Çünkü Allah israf edenleri sevmez." (Araf, 7/31)
"Allah, hile yapanları sevmez." (Nisa, 4/107)
Hz. Peygamber (sav) de hile ve aldatmaya karşı uyarıda bulunmuştur:
"Her hilekâr kıyamet gününde Allah'ın laneti üzerindedir." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sınavda kendi yerine başkasını sokmak, hem Allah’a karşı bir sorumluluk ihlalidir hem de devletin ve toplumun hakkını gasp etmektir. Bu tür davranışlar, kişinin kendisine ve çevresine zarar verir. Bursun devam etmesi, bu haram kazancı helal yapmaz. Çünkü helal ve haram kazançta niyet ve yöntem çok önemlidir. Kazanç, helal yollarla ve dürüstlükle elde edilmelidir. Aksi halde bu gelir haramdır ve kişinin bundan kaçınması gerekir.
Günümüzde eğitim hayatında başarı dürüstlükle elde edilmelidir. Zorluklar karşısında sabretmek, gayret göstermek ve gerektiğinde yardım istemek İslam’ın tavsiyelerindendir. Hileye başvurmak yerine, Allah’a güvenip çalışmak en doğru yoldur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde hile ve aldatmayı haram kabul eder. Bazı alimler, bu tür durumlarda tevbe edip hatayı düzeltmenin önemini vurgular. Ancak bursun haram kazanç olduğu konusunda ihtilaf yoktur.
Sonuç
Kardeşim, sınavda başkasını sokmak ve bu şekilde burs almak İslam’a göre haramdır. Bu durumdan vazgeçip, dürüst ve helal yollardan başarıya ulaşman en doğru yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.