Kendi yaptıklarına "sünnet" adı verenler hk.
تفاصيل السؤال
"Hocam tanıdığım bir grup var, yaptıkları şeylere sünnet, yapmadıkları şeylere ise bidat diyorlar. Örnek olarak bazı maddeleri size yazmak istiyorum:
1) Namazı cemaatle kılıyorlar fakat toplu tesbihat yapmıyorlar.
2) Taziyeye gidiyorlar fakat Fatiha okumuyorlar.
3) Namaz kılarken elleri biraz yukarda bağlıyorlar, rükû ve secdeye giderken elleri kaldırıyorlar, yatsının ilk ve ikindinin sünnetini kılmıyorlar, tesbihatı farzdan sonra yapıyorlar, tahiyyatın tamamında şehadet parmağını kaldırıyorlar, cemaatle kılarken topuklarını yanındaki kişinin topuğuna yapıştırıyorlar ve pantolonlarının paçasını büküyorlar, namazda selam verirken de imamın ikinci selamı vermesini bekliyorlar.
4) Türbe karşıtılar ve veliler hakkında olumsuz düşünüyorlar.
5) Bayramlaşırken ve tokalaşırken üç defa sarılıyorlar.
6) Teravih namazını yavaş ve sekiz rekât kılıyorlar.
6) Hanefi olanları çok az, genelde Şafi veya Hanbeli mezhebine bağlılar. Bazen bir konuda kendi mezhep imamlarının görüşü varken başka mezhep imamlarının görüşünü uyguluyorlar.
Bunlar haricinde bazı farklılıklar daha var. Bunlar doğru mu, değilse doğrusu nedir? "
Açıklama
Değerli Müslüman, İslam'da "sünnet" terimi, Peygamber Efendimiz (s.a.v)'in söz, fiil ve takrirlerini ifade eder. Ancak bazı kimseler kendi uygulamalarını da "sünnet" olarak adlandırıp, farklı uygulamaları "bidat" olarak nitelendirebilmektedir. Bu durum İslam fıkhında ihtilaflara ve yanlış anlamalara yol açabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre sünnet, Peygamber Efendimiz'in uygulamalarına dayanan ve İslam'ın temel kaynaklarından desteklenen ibadet ve davranışlardır. Kişisel veya mezhepsel farklılıklar, sünnetin kapsamı dışında kalabilir ve bunların bidat olarak değerlendirilmesi için sağlam deliller gerekir. İslam'da bidat, dinin esaslarına aykırı yenilik anlamına gelir ve bu konuda dikkatli olunmalıdır.
Deliller
Kur'an ve hadislerde sünnetin anlamı ve bidatın hükmü açıklanmıştır:
“Kim bu işimizde (dinde) bizim sünnetimize uymayan yeni bir şey icat ederse, o şey reddedilmiştir.” (Hadis, Sahih Buhari)
“Ey iman edenler! Allah’a itaat edin, Peygambere itaat edin ve sizden olan emir sahiplerine itaat edin.” (Kur'an, Nisa 4/59)
Detaylı Açıklama
1) Namazda toplu tesbihat yapmamak Hanefi mezhebine göre uygundur; çünkü toplu tesbihat sünnet değildir. 2) Taziyede Fatiha okunması meşru ve faziletlidir, ancak zorunlu değildir. 3) Namazdaki el pozisyonları, rekât sayıları, tesbihat zamanı gibi uygulamalarda mezhepler arasında farklılıklar vardır. Hanefi mezhebi, ellerin namazda bağlanmasını, yatsı ve ikindi sünnetlerinin kılınmasını, tesbihatın rükû ve secdeden sonra yapılmasını esas alır. Parmak kaldırmak veya topukları yapıştırmak gibi uygulamalar ise mezhebi farklılıklardan kaynaklanır ve bidat olarak nitelendirilmemelidir. 4) Türbe ziyaretleri ve velilere bakış da mezhepsel ve kültürel farklılıklar içerir; Hanefi mezhebi türbe ziyaretini mekruh görmez, ancak aşırıya kaçmak bidattır. 5) Bayramlaşmada üç defa sarılmak adet ve kültüre bağlıdır, dinen zorunlu değildir. 6) Teravih namazının sekiz veya yirmi rekât kılınması mezhep farklılıklarıyla ilgilidir; Hanefiler genellikle 20 rekât kılarlar ancak sekiz rekât kılmak da caizdir. 7) Farklı mezhep imamlarının görüşlerini karıştırmak, eğer temel kaynaklara uygun ve bidat içermiyorsa caizdir, ancak karışıklığa sebep olmamalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde bazı uygulamalar Hanefi mezhebinden farklıdır. Örneğin, Şafii mezhebinde ellerin namazda bağlanmaması veya tesbihatın farzdan sonra yapılması gibi uygulamalar daha yaygındır. Bu farklılıklar mezhebi ihtilaf kapsamında değerlendirilir ve bidat sayılmaz.
Sonuç
Değerli kardeşim, İslam'da sünnet ve bidat ayrımı sağlam delillere dayanmalıdır. Mezhepler arası farklılıklar İslam'ın zenginliğidir ve birbirine saygı ile yaklaşılmalıdır. Kendi mezhebinizin görüşlerine uygun hareket etmek, ibadetlerinizi sağlam kaynaklara dayandırmak en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
