Kaza oruçlarımı okul saatleri ve ev işleri nedeniyle tutamıyorum, ne yapabilirim?
Savol tafsilotlari
"Hocam ben çok zayıf ve hali kuvveti olmayan bir anneyim. İlk çocukta on beş gün oruç tutamadım. Sonraki senelerde beş veya onar gün oruç tuttum ama sonrasında iki çocuk daha oldu. Son çocuğa gebeyken on iki gün oruç borcum kalmıştı ama devamında doğumdan sonra iki yıl oruç tutamadım. Borçlar çok birikti. Şimdi çocuklar okula gidiyor, sabahtan akşam altıya dışarıdayız, orucu tutamıyorum. Borcumu nasıl ödeyebilirim?"
Açıklama
Kaza oruçları, Ramazan ayında tutulamayan oruçların sonradan kaza edilmesidir. Ancak sağlık, güçsüzlük ve meşakkat gibi durumlarda kolaylıklar sunulmuştur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruç tutamayan ve tutması sağlık açısından zararlı olan kimse, oruçlarını kaza etmekle yükümlüdür. Ancak bu mümkün değilse veya güçlük varsa, fidye vermekle sorumludur. Gebelik ve lohusalık gibi durumlarda oruç ertelenir ve sonrasında kaza edilir. Eğer kaza oruçları birikmiş ve tutmak mümkün değilse, fidye verilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun farz olduğu, ancak güçlük durumunda kolaylık sağlandığı belirtilir:
"Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez." (Bakara, 2:185)
Hz. Aişe validemizden rivayet edilen hadiste, hasta ve yolcu olanların oruçlarını kaza edebileceği bildirilmiştir:
"Hasta ve yolcu oruç tutmadığı günler için kaza yapar." (Buhari, Savm, 8)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, çocuk bakımı ve ev işleri gibi sorumluluklar oruç tutmayı zorlaştırabilir. Bu durumda öncelikle sağlığınızı korumanız gerekir. Eğer oruç tutmak fiziksel olarak mümkün değilse, kaza oruçlarını mümkün olan zamanlarda, örneğin çocuklar okuldayken veya daha uygun günlerde tutabilirsiniz. Eğer uzun süreli sağlık sorunları veya güçsüzlük nedeniyle kaza oruçlarını tutamıyorsanız, her gün için bir fidye vermeniz gerekir. Fidye, bir günlük temel gıda bedelini ihtiyaç sahiplerine vermektir. Bu şekilde borcunuzu hafifletebilirsiniz.
Ayrıca, oruç borcunuz çok biriktiyse, her yıl mümkün olduğunca bir kısmını tutmaya çalışmak ve kalanını fidye ile tamamlamak da caizdir. Allah Teâlâ kolaylık isteyen kullarını sever; zorlaştırmayınız, kolaylaştırınız hadisi bu konuda rehberdir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, oruç tutamayanların kaza veya fidye ile sorumluluğu vardır. Malikilerde ise hastalık ve güçsüzlük durumunda oruç ertelenir ve mümkün olunca kaza edilir. Fidye verme konusunda mezhepler arasında küçük farklılıklar olabilir ancak genel olarak kabul görmüştür.
Sonuç
Sağlığınızı ve gücünüzü zorlamadan, uygun zamanlarda kaza oruçlarınızı tutmaya gayret edin. Tutamadığınız günler için ise fidye vererek borcunuzu hafifletebilirsiniz. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
