Kaybedenin Sonunda İkramda Bulunacağı Oyunlar Caiz mi?
Sorunun Detayı
"Halı sahada baklavasına maç yapmak; bir iki arkadaşla ortamdaki bir çok insanın yemesi için çikolatasına veya bisküvisine masa tenisi oynamak caiz midir? Bu maç sonunda alınan yiyecekleri yemek haram mıdır?
Mağlup olanın ikramda bulunacağı veya belli bir nesneyi taahhüt ettiği oyun kumara benzemektedir. Kumar ise haramdır. Sizin niyetinizin arkadaşlık veya eğlence olması, ortadaki kumar benzeşmesini kaldırmaz. Uzak durmanız gerekir. Şeytanın helâke düşürecek yola itmesi için uzun bir süreç lazım değildir ona. Bunu idrak etmiş olalım."
Açıklama
Oyunlarda kaybedenin ikramda bulunması, özellikle maddi bir karşılık veya bahis unsuru varsa, İslam fıkhında kumar kapsamına girip girmediği açısından değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oyunlarda kaybedenin ikramda bulunması, eğer bu durum bahis veya maddi çıkar amacı taşıyorsa, kumar hükmüne girer ve haramdır. Ancak sadece arkadaşlık ve eğlence amacıyla, maddi bir beklenti olmadan yapılan ikramlar caizdir.
Deliller
Kumarın haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
“Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar ve fal okları şeytan işi pisliklerdir; bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz.” (Maide, 5/90)
Hz. Peygamber (s.a.v) de kumarla ilgili olarak şöyle buyurmuştur:
“Kumar, malı yedirip bitiren bir şeydir.” (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, halı sahada veya masa tenisi gibi oyunlarda kaybedenin ikramda bulunması, eğer bu ikram önceden belirlenmiş ve maddi bir değer taşıyorsa, bu durum kumar kapsamına girer. Kumar, malın karşılıksız ve haksız yere el değiştirmesi anlamına gelir ve İslam’da kesinlikle yasaktır. Ancak arkadaşlar arasında, sadece eğlenmek ve sosyal bağları güçlendirmek amacıyla yapılan küçük ikramlar, bahis unsuru taşımadığı sürece caizdir.
Örneğin, maç sonunda kaybeden arkadaşına çikolata veya bisküvi ikram ediyorsa ve bu bir zorunluluk değil, gönüllü bir jest ise bu caizdir. Fakat bu ikram önceden bahis konusu edilmiş ve kazanma-kaybetme üzerine maddi beklenti kurulmuşsa, bu kumar olur ve haramdır. Niyetin sadece eğlence olması, bahis unsurunu ortadan kaldırmaz; çünkü kumarın haramlığı, niyetten çok fiilin mahiyetine bağlıdır.
Şeytanın insanları helak edecek yola sürüklemesi kolaydır; bu yüzden kumar ve benzeri oyunlardan uzak durmak, İslam’ın kolaylaştırıcı ve koruyucu prensiplerine uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kumarın haram olduğu konusunda ittifak halindedir. Bazı mezhepler, küçük ve zararsız ikramların caiz olduğunu belirtirken, bahis ve maddi çıkar unsuru taşıyan her türlü oyunu yasaklar.
Sonuç
Sonuç olarak, kaybedenin yaptığı ikramın kumar unsuru taşımaması gerekir. Arkadaşlık ve eğlence amaçlı, maddi beklenti olmadan yapılan ikramlar caizdir. Kumar benzeri bahisli oyunlardan kesinlikle uzak durunuz.
