Kasıtsız Bir Şekilde Yemin Lafzı Kullanmak
Detail Pertanyaan
"Hocam, eşime kızarak "Bir daha seninle aynı yatağa yatmayacağıma Allah’a söz veriyorum." dedim. Bu sözü eşimi boşamak kastıyla söylemedim. Dini bir hükmü olduğunu da bilmiyordum.
Maide/89: "Allah sizi, kasıtsız olarak yaptığınız yeminlerinizden sorumlu tutmaz. Fakat kasıtlı olarak yaptığınız yeminlerden sorumlu tutar. Bozulan yeminin keffareti ailenize yedirdiğinizin ortalamasından on yoksulu yedirmek veya giydirmek yahut..." şeklinde devam ediyor.
Bakara/225: "Allah, sizi yeminlerinizde bilmeyerek ettiğiniz lağıvdan (herhangi bir kasıt olmadan, kanaate göre yanlış yere yapılan yeminden) sorumlu tutmaz. Fakat kalbinizin kazandığı yalan yere yapılan yeminden sorumlu tutar. Allah çok bağışlayıcıdır, çok halimdir."
Bu ayetler ışığında da yemin keffareti gerekir mi? Eğer keffaret gerekirse; Etrafımda fakir bulamazsam ne yapmalıyım ve keffareti ne kadar süre içerisinde ödemeliyim?"
Açıklama
Yemin, İslam'da önemli bir sorumluluktur ve kasıtlı yapıldığında yerine getirilmesi gerekir. Ancak bazen insanlar farkında olmadan veya kasıtsız olarak yemin edebilirler. Bu durumda yeminle ilgili hüküm nasıl olur, keffaret gerekir mi sorusu doğar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kasıtsız yapılan yeminler (bilmeden veya farkında olmadan edilen) sorumluluk doğurmaz ve keffaret gerektirmez. Ancak yemin kasıtlı yapılmışsa keffaret gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de bu konuya dair açık ayetler vardır:
"Allah sizi, kasıtsız olarak yaptığınız yeminlerinizden sorumlu tutmaz. Fakat kasıtlı olarak yaptığınız yeminlerden sorumlu tutar. Bozulan yeminin keffareti ailenize yedirdiğinizin ortalamasından on yoksulu yedirmek veya giydirmek yahut..." (Maide, 5:89)
"Allah, sizi yeminlerinizde bilmeyerek ettiğiniz lağıvdan (herhangi bir kasıt olmadan, kanaate göre yanlış yere yapılan yeminden) sorumlu tutmaz. Fakat kalbinizin kazandığı yalan yere yapılan yeminden sorumlu tutar. Allah çok bağışlayıcıdır, çok halimdir." (Bakara, 2:225)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, eşinize kızarken söylediğiniz "Bir daha seninle aynı yatağa yatmayacağıma Allah’a söz veriyorum" ifadesi, eğer boşamak kastıyla değil de sadece kızgınlık anında söylenmişse ve bu yemin kasıtlı, ciddi bir niyetle yapılmamışsa, bu durumda keffaret gerekmez. Çünkü Kur'an ayetleri kasıtsız yeminlerde sorumluluk olmadığını belirtmektedir.
Ancak yemin kasıtlı ve ciddi bir şekilde yapılmışsa, keffaret gerekir. Keffaret olarak; on yoksula yemek yedirmek, on yoksulu giydirmek veya bir gün oruç tutmak gibi seçenekler vardır. Bu keffaretler, kişinin maddi durumuna göre uygulanır.
Eğer keffaret gerekiyorsa ve çevrenizde fakir bulamazsanız, Hanefi mezhebine göre oruç tutmak en uygun seçenektir. Keffaret orucu, peş peşe iki ay tutulmalıdır. Ancak sağlık durumunuz buna elvermezse, fakirlere yardım etmek gerekir.
Keffaret ödemesi, yemin bozulduğu anda yapılmalıdır. Ancak zorunlu hallerde gecikme olabilir, yine de mümkün olan en kısa sürede keffaret yapılmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de kasıtsız yeminlerde keffaret gerekmez. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer görüşler mevcuttur. Ancak bazı alimler, yemin lafzının ağırlığına göre farklı değerlendirmeler yapabilirler. Genel olarak İslam hukukunda kasıtsız yeminler sorumluluk doğurmaz.
Sonuç
Kardeşim, eşinize kızgınlık anında söylediğiniz yemin kasıtlı değilse keffaret gerekmez. Ancak yemin kasıtlı yapılmışsa keffaret gerekir ve bu keffaret oruç tutmak veya fakirlere yardım etmek şeklinde yerine getirilmelidir. Allah kolaylaştıran ve bağışlayandır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.