Kardeşlerimin namaz kılmamasından ben mi sorumluyum?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam bazı temel dini bilgilerimi küçüklükten değil büyüdükten sonra kendi kendime araştırarak öğrendim. Annemle babam hiçbir zaman özen göstermedi. Lise yaşıma gelince babam benden habersiz imam hatip okulunu seçmiş. Böyle olunca oraya nefretle gittim. Pek bir fayda da vermedi zaten. Ailenin veremediğine imam hatip ne yapabilir ki? Sonra sürekli namaz baskısı yaptı. Bana hiç öneminden ve neden kılmam gerektiğinden bahsetmedi. Aynı şeyleri hemen hemen her konuda yaptı diyebilirim. Rabbime hamd ediyorum ki bir şeylerin farkına geç de olsa vardım. İçimde dinmeyen bir hüzün ve öfke var. Aynı zamanda dört tane kardeşim var onlara anlatmaya çalışıyorum, iyi örnek olmaya çalışıyorum ve sevecekleri kitaplar alıyorum. Buna rağmen babam, sen bencilsin kendin öğreniyorsun ama kardeşlerine anlatmıyorsun deyip duruyor. Onların kılmadığı namazın faturasını bana kesiyor. Hocam on beş yaşına kadar namaz anlatılmamış ve sevdirilmemiş bir çocuğa ben ne yapabilirim? Yine de anlatıyorum çabalıyorum ama altı boş olmuyor. Şu an bir yandan kendi bilgilerimi taze tutmaya, geliştirmeye çalışıyorum bir yandan da kardeşlerim erkenden öğrensin, bilsin diye çabalıyorum. Üstüne bu ilgisiz, otorite babam ve çocuk büyütmeyi yedirip içirmekle yeterli gören annemle uğraşıyorum. Çok daraldım hocam bana bir yol gösterin."
Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, namaz gibi temel ibadetlerin öğrenilmesi ve yaşanması aile ortamında büyük önem taşır. Ancak herkesin sorumluluğu kendi imanı ve amelleriyle sınırlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kişinin kardeşlerinin namaz kılmamasından doğrudan sorumlu tutulması söz konusu değildir. Her birey kendi sorumluluğundadır. Ancak kardeşlerine dini öğretmek ve onları teşvik etmek sevap ve sorumluluk olarak değerlendirilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de her insanın kendi amellerinden sorumlu olduğu belirtilir:
"Her nefis, kendi kazandığından sorumludur." (Lokman, 31/15)
Hz. Peygamber (s.a.v) de Müslümanların birbirlerine nasihat etmeleri gerektiğini bildirmiştir:
"Müminler birbirlerinin aynasıdır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Kardeşlerinize dini bilgileri öğretmek ve onları namaza teşvik etmek güzel ve sevap kazandıran bir davranıştır. Ancak bu süreçte sabırlı olmalı, zorlamadan, sevgi ve hikmetle yaklaşmalısınız. Unutmayınız ki iman ve ibadet kalpten gelir, zorla sevdirilmez.
Senin durumunda, geçmişte ailenin yeterince dini eğitim vermemesi senin sorumluluğunu azaltır. İmam hatip okulu seçimi ve aile içi iletişimde yaşanan zorluklar da süreci etkiler. Yine de senin gayretin çok değerlidir, kardeşlerine iyi örnek olmak, sevdirici kitaplar almak ve onlarla güzel diyaloglar kurmak en doğru yoldur.
Aile içindeki iletişimi geliştirmek için sabırlı olmalı, baban ve annenle yapıcı konuşmalar yapmaya çalışmalısın. Onların da dini bilinçlenmesi için fırsatlar yaratabilirsin. Unutma ki, herkesin hidayeti Allah’tandır ve sen sadece aracısın.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde bireysel sorumluluğu vurgular. Ancak bazı alimler, aile içinde dini eğitimin önemini ve büyüklerin küçükleri doğru yola yönlendirme görevini daha çok ön plana çıkarır. Bu da senin gayretini destekleyen bir yaklaşımdır.
Sonuç
Kardeşlerinin namaz kılmaması senin günahın değildir. Ancak onları güzelce teşvik etmeye devam etmen sevap kazandırır. Sabırlı ol, sevgiyle yaklaş ve kendi dini bilginle onları aydınlatmaya çalış. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.