Kardeşler Arasında Miras Paylaşımı
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam, Biz 4 kardeşiz 1 erkek ve 3 kız kardeş. 3 dönüm bir tarla, 2 daire ve bodrumlu bir dükkan mirasımız var. Bunların payı ne şekilde olur. Mali değeri yaklaşık dükkan 1 trilyon. Dairenin biri 200 milyar biri 140 milyar arsa da 200 milyar kadar. Erkek kardeşimiz dükkanın ve arsa ve bir dairenin kendine ait olduğunu iddia ediyor dükkanın kira getirisi daha yüksek bu durumda dinen bizim nasıl hareket etmemiz gerekiyor bizim hakkımız nedir?"
Açıklama
Kardeşler arasında miras paylaşımı, İslam hukukunda belirlenmiş kurallara göre yapılır. Mirasın adaletli ve Kur'an-ı Kerim hükümlerine uygun şekilde paylaşılması önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, miras payları Kur'an-ı Kerim'de belirtilen oranlara göre belirlenir. Erkek kardeş, kız kardeşlerin payının iki katını alır. Miras ortak mal ise, tüm mal varlığı toplam değer üzerinden paylaştırılır. Ancak, mirasın bir kısmının tek başına bir kardeşe ait olduğu iddiası varsa, bu durum ispat edilmelidir. İspat olmadan malın tamamı ortak kabul edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de miras payları açıkça belirtilmiştir:
"Allah size çocuklarınız hakkında (miras olarak) şunu emretti: Erkek, iki dişinin payı kadardır." (Nisa Suresi, 4:11)
"Eğer çocuk yoksa ve mirasçılar yalnızca kardeşler ise, erkek kardeş iki pay, dişi kardeş bir pay alır." (Hanefi fıkhında kıyas ve icma ile sabit)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, miras paylaştırılırken öncelikle tüm mal varlığının toplam değeri hesaplanır. Sizde 3 dönüm tarla, 2 daire ve bodrumlu bir dükkan var. Bunların piyasa değeri toplamda yaklaşık 1,74 trilyon TL olarak belirtilmiş. Erkek kardeşinizin dükkan, arsa ve bir daire üzerinde tek başına hak iddia etmesi durumunda, bu iddianın ispatı gerekir. Eğer bu mallar mirasçılar arasında ortak olarak kaldıysa, bunlar toplam değere dahil edilerek paylaştırılır.
Paylaştırma şu şekilde olur: Erkek kardeş 2 pay, her kız kardeş 1 pay alır. Toplam pay sayısı 2 + 1 + 1 + 1 = 5 paydır. Mirasın toplam değeri 1,74 trilyon TL ise, pay başına düşen miktar yaklaşık 348 milyar TL olur. Erkek kardeş 2 x 348 = 696 milyar TL, her kız kardeş ise 348 milyar TL alır.
Eğer dükkanın kira getirisi yüksek ise, bu gelir miras payları belirlenirken dikkate alınabilir veya kira gelirleri ortak olarak paylaşılabilir. Ancak miras payları malın kendisine göre belirlenir, kira geliri ayrı bir konu olarak değerlendirilir.
İslam hukukunda kardeşler arasında anlaşmazlık çıkmaması için, mümkünse sulh yoluyla ve adaletle paylaşım yapılması tavsiye edilir. İhtilaf halinde mahkeme veya güvenilir bir İslam alimi aracılığıyla hakemlik istenebilir.
Diğer Görüşler
Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de miras payları genel olarak benzer olup, erkek kardeşin payı kız kardeşlerin iki katıdır. Ancak bazı durumlarda, mesela ölülerin vasiyetleri veya borçlar varsa, paylar değişebilir. Bu nedenle duruma göre detaylı inceleme gerekebilir.
Sonuç
Miras paylarınızı Kur'an ayetlerine uygun şekilde, erkek kardeş 2 pay, her kız kardeş 1 pay olarak hesaplayınız. Erkek kardeşin tek başına mal iddiası varsa, bunu ispat etmesi gerekir. Anlaşmazlık durumunda adaletli ve sulh yolunu tercih ediniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
