Kardeşimin Faiz Borcu Var Onu Ödemem Caiz Midir?
سوال کی تفصیلات
"Selamünaleyküm Hocam; sohbetlerinizden ailece istifade etmekteyiz, teşekkür ederim, Allah sizden razı olsun. Sorum şu: kardeşim faiz belasına bulaştı ve şimdi işsiz kaldı. Ödenmesi gereken parayı ödeyemiyor, babama yük oluyor. Kardeşim iş beğenmeyen çalışmayı sevmeyen biri. Benim onun borcunu ödemesine yardım etmem gerekir mi? Dahası yaptığım para yardımı sadaka hükmüne girer mi?"
Açıklama
Kardeşinizin faiz borcunu ödemek, İslam'da önemli bir konudur çünkü faiz (riba) haramdır ve borcun ödenmesiyle ilgili sorumluluklar vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faizle alınan borcun ödenmesi caizdir ve borcun ödenmesi gerekir. Borcu ödemek, borçlunun hakkını korumak ve haksızlıktan kurtulmak içindir. Ancak borçlu çalışmayı reddediyorsa, ona yardım etmek zorunlu değildir ama iyilik ve sadaka olarak yapılabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2/275)
Ancak borcun ödenmesiyle ilgili Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Müminin mümin üzerindeki hakkı, borcunu ödemesidir." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Kardeşinizin faiz borcunu ödemek, onun hakkını korumak açısından önemlidir. Faiz haramdır, ancak borcun ödenmemesi daha büyük sorunlara yol açabilir. Borcun ödenmesi, kardeşinizin haksızlıktan kurtulmasıdır. Eğer kardeşiniz çalışmayı sevmiyor ve iş beğenmiyorsa, ona çalışması için teşvik etmek gerekir. Sizin borcunu ödemeniz, onun sorumluluğunu üstlenmek anlamına gelir ve bu iyilik ve sadaka olarak değerlendirilebilir. Ancak sürekli borcunu sizin ödemeniz, onun sorumluluklarını yerine getirmemesine sebep olabilir. Bu nedenle, yardım ederken sınır koymak ve kardeşinizi çalışmaya teşvik etmek önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde borcun ödenmesini gerekli görür. Ancak bazı alimler, borçlu çalışmayı reddediyorsa, başkalarının borcunu ödemesinin zorunlu olmadığını belirtir. Yardım sadaka olarak değerlendirilir.
Sonuç
Kardeşinizin faiz borcunu ödemek caizdir ve borcun ödenmesi gerekir. Ancak onun çalışmaya teşvik edilmesi ve sorumluluklarını yerine getirmesi önemlidir. Yardımınız sadaka hükmünde olabilir, fakat sürekli borcunu sizin ödemeniz doğru değildir.