Kardeşime zekât verebilir miyim?
प्रश्न का विवरण
"Hocam annem ve babam maalesef anneme uygulanan şiddet ve hakaret sebebi ile boşandılar. Benim on sekiz yaşını doldurmamış bir kardeşim var. Ben başka bir ilde yaşıyorum ve çalışıyordum. Annem ve kardeşimi yanıma çağırdım, şimdi beraber yaşıyoruz. Kardeşim üniversite sınavına hazırlanıyor ve onun için aylık ödenen bir nafaka var. Ömer Nasuhi Bilmen hocanın ilmihal kitabında zekât zengin olmayan kardeşe verilebilir yazıyor. Bu durumda zekâtımı ona verebilir miyim? Ben kız kardeşime bakmakla yükümlü oluyor muyum?"
Açıklama
Zekât, İslam'da malın belirli bir miktarının ihtiyaç sahiplerine verilmesi farz olan bir ibadettir. Zekâtın verilme yerleri Kur'an'da açıkça belirtilmiştir ve bu konuda aile içi ilişkiler de önem taşır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât zengin olmayan kardeşe verilebilir. Kardeşinizin ihtiyaç sahibi olması durumunda ona zekât vermeniz caizdir. Ayrıca, 18 yaşını doldurmamış kardeşinize bakmak sizin sorumluluğunuzdadır, özellikle annesi yanında ise onun da sorumluluğu vardır ancak sizin de destek olmanız gerekir.
Deliller
Zekâtın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de şu şekilde belirtilmiştir:
"Zekât, ancak fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara aittir." (Bakara, 2:177)
Hz. Peygamber (s.a.v) de ihtiyaç sahiplerine zekât verilmesini emretmiştir. Kardeşinizin fakirlik durumu varsa ona zekât vermek uygundur.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kardeşiniz 18 yaşından küçük ve üniversite sınavına hazırlanıyor. Aylık nafaka alması onun temel ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olur ancak bu nafaka zekât verme hükmünü ortadan kaldırmaz. Eğer kardeşinizin maddi durumu zayıfsa ve sizin zekât vermeniz onun hayatını kolaylaştıracaksa zekâtınızı ona verebilirsiniz. Bu, hem kardeşinize destek olmak hem de zekât ibadetini yerine getirmek açısından uygundur.
Hanefi mezhebine göre, zekâtın verilmesinde öncelik ihtiyaç sahiplerine ve yakın akrabalara yöneliktir. Kardeşinize zekât vermek, onun ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir iyilik ve sorumluluktur. Ayrıca, 18 yaşından küçük kardeşinize karşı bakım ve destek yükümlülüğünüz vardır. Annenizin yanında olması bu sorumluluğu kaldırmaz, özellikle sizin maddi ve manevi desteğiniz önemli olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde kardeşe zekât verilmesi caiz görülür. Şafii ve Maliki mezheplerinde de yakın akrabaya zekât verilmesi kabul edilir. Ancak bazı alimler, zekâtın verilmesinde önceliğin fakir ve ihtiyaç sahibi kişilere verilmesi gerektiğini vurgularlar. Ömer Nasuhi Bilmen gibi çağdaş alimler de ihtiyaç sahibi kardeşe zekât verilmesini uygun görür.
Sonuç
Kardeşiniz ihtiyaç sahibi ise zekâtınızı ona verebilirsiniz. Ona bakmakla yükümlü olduğunuz için maddi ve manevi destek vermeniz İslam'ın ruhuna uygundur. Zekât verirken niyetinizi Allah rızası için yapınız ve kardeşinizin ihtiyaçlarını gözetiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
