Kardeşim verdiği borcu faiziyle istiyor, ne yapmalıyım?
প্রশ্নের বিবরণ
"Hocam, ailem, özel üniversitede okumam için evi sattı. Okulun bir yıllık ücretini ödedikten sonra, kalan taksitler için okula yakın bir eve peşinat verdiler. Ancak maddi yetersizlik nedeniyle ödemeleri sürdüremediler. Bu sırada kardeşimin işleri iyi gidince evi krediyle üzerine aldı ve ardından birkaç yıl okul ücretime yardım etti.
Üzerinden birkaç sene geçtikten sonra evlenince, kardeşim benden 60 bin TL olan borcumu, dolar kurundaki artış gerekçesiyle 20 bin dolar olarak istedi. Ancak eşim bana şiddet uygulayarak telefonumu elimden aldı ve kardeşime, benim adıma “sana borcum yok” şeklinde hakaret içeren mesajlar gönderdi. Kardeşim de beni bulmak ve zarar vermek için yola çıkınca, güvenliğim için uzaklaştırma kararı almak zorunda kaldım.
Sonrasında annemin kardeşime, benim adıma 200 bin TL ödeyeceğimizi söylediğini, kardeşimin ise bu parayı "yakacağını" ve beni "sakat bırakacağını" söylediğini öğrendim. Bu tehditler ve borç baskısı karşısında çok korkuyorum. Gerçekten ödeme gücüm yok ve kardeşimle düşman olduk, ailemle aramız da bu yüzden bozuldu.
İki yıldır sürekli dua ediyorum, helalleşmek için bir yol arıyorum. Fakat bu kadar yüksek taleple ve tehdit altında borcu ödemem mümkün değil. Onun böyle bir tutum sergilemesiyle hakkını helal etmemesi dinen geçerli olur mu? Ne yapmalıyım hocam? Çok çaresizim."
Açıklama
Değerli Müslüman, kardeşler arasındaki borç ve alacak meseleleri, aile bağlarını zedeleyebilecek hassas konulardır. Bu durumda İslam hukukunun adalet ve merhamet prensipleri rehberlik eder.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borcun aslı olan miktarın üzerine faiz eklemek haramdır. Borçlu, borcun aslı kadar ödeme yapmakla yükümlüdür. Faiz talebi kabul edilmez. Ayrıca, kardeşler arasında hakkı helal etmek ve barış içinde olmak teşvik edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, yaptıkları işte haddi aşmışlardır." (Bakara, 2:275)
Bir başka ayette ise borcun aslına sadık kalınması emredilir:
"Ey iman edenler! Borçlandığınız zaman onu yazın." (Bakara, 2:282)
Hz. Peygamber (sav) de kardeşler arasında hakkı helal etmenin önemini vurgulamıştır:
"Müminler, birbirlerine karşı merhametlidirler ve birbirlerini severler." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Kardeşinizin borcunuzu dolar üzerinden ve faizle talep etmesi İslam hukukuna aykırıdır. Borç, verildiği şekliyle yani TL olarak ve anlaşılan miktarda ödenmelidir. Kur farkı veya dolar talebi, tarafların önceden anlaşması olmadıkça geçerli değildir. Ayrıca tehdit ve şiddet kesinlikle İslam ahlakına aykırıdır ve bu durumlarda güvenliğiniz için yasal yollara başvurmanız gerekir.
Borç ilişkilerinde aile bağlarının zarar görmemesi için mümkünse arabuluculuk ve helalleşme yolları aranmalıdır. Dua etmek, sabretmek ve helal etmek kalbin ferahlaması için önemlidir. Ancak hakkınız olanı da korumalısınız. Kardeşinizin tehdit ve şiddet içeren tutumu İslam ahlakına uygun değildir ve bu konuda yetkililerden destek almanız gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de faiz kesinlikle haram kabul edilir. Ancak bazı alimler, ekonomik şartlar ve kur farkı gibi durumlarda taraflar arasında anlaşma varsa farklı uygulamalar olabileceğini belirtirler. Fakat sizin durumunuzda böyle bir anlaşma olmadığı için borcun aslı esas alınır.
Sonuç
Kardeşinizin faizle ve dolar üzerinden borç talebi İslam'a uygun değildir. Borcunuzu anlaşılan miktarda ödeyip, helalleşmeye çalışmanız en doğru yoldur. Tehdit ve şiddet durumlarında yasal destek alınız ve dua ile sabrediniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
