Kapanan dükkân sahibine ödeyemediğim borcumu nasıl helal ettirebilirim?
প্রশ্নের বিবরণ
"Hocam ben yurt dışında yaşıyorum. Bir dükkândan (Hristiyan bir adam) beş liralık bir parça almıştım, adam bozuk yok yarın ödersin dedi. Ertesi gün gittiğimde dükkân kapanmış ve bütün malları taşınmış. Adamı aradım ama bir türlü bulamadım. Tabeladaki telefonunu aradım o bile kapanmış. Bu parayı ne yapmam lazım, garibin birine mi vereyim?"
Açıklama
Bir dükkân sahibine olan borcun ödenememesi ve borçlunun bulunamaması durumunda borcun helal edilmesi veya nasıl tasfiye edileceği konusu İslam hukukunda önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borçlu borcunu ödeyemediği ve alacaklı bulunamadığı durumlarda, borcu helal etmek yani affetmek caizdir ve sevap kazandırır. Ancak borçlu, borcunu ödemek için elinden geleni yapmalı, borçluyu aramak ve borcu ödemek için gayret göstermelidir.
Deliller
"Borçlu, borcunu ödemek için elinden geleni yapmadıkça Allah ona yardım etmez." (Hadis, Tirmizi)
"Allah, kullarına karşı çok merhametlidir. Borcunu ödeyemeyen kimseye kolaylık gösteriniz." (Hadis, Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, yurt dışında yaşaman ve borçlu olduğun kişinin bulunamaması durumu zorlayıcıdır. Borcunu ödemek için elinden gelen gayreti göstermişsin; aramış, telefonlarına bakmışsın. Bu durumda borcu helal etmek, yani affetmek en güzel davranıştır. Ancak borcunu helal etmek için parayı ihtiyaç sahibi bir fakire, garibe veya hayır işlerine vermen sevap kazandırır. Böylece hem borcunu manevi olarak tasfiye etmiş olursun hem de Allah katında hayırlı bir iş yapmış olursun.
İslam'da borçluya kolaylık sağlamak esastır. Borcunu ödemek için gayret ettiğin sürece borcun sorumluluğu hafifler. Borçlu bulunamadığında veya ödemesi mümkün olmadığında, borcu helal etmek ve parayı hayırda kullanmak en uygun çözümdür.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde borcun ödenememesi halinde helal edilmesini tavsiye ederler. Bazı alimler, borçlu bulunamazsa paranın sadaka olarak verilmesini önerir. Bu konuda ihtilaf yoktur, esas olan borcu helal etmek ve parayı hayırda kullanmaktır.
Sonuç
Borçlu bulunamadığında borcu helal etmek en güzel davranıştır. Parayı ihtiyaç sahiplerine veya hayır işlerine vermen, hem borcunu tasfiye eder hem de sevap kazandırır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
