Kanundışı yaptığımız fazla mesaiye razı değiliz ama dile getiremiyoruz, ne yapmalıyız?
Vraagdetails
"Saygıdeğer hocam, özel sektörde çalışıyorum. Çalıştığım iş yeri ile yaptığımız yazılı iş sözleşmesinde çalışma saatlerinde kanunun belirlediği süreler yazmakta. Fakat her gün 1,5 saat fazla çalışıyoruz ve iş yerindeki konumum gereği akşamları ya da tatil günlerinde mesai yapabiliyoruz. Karşılık olarak herhangi bir ücret almıyoruz. Bu duruma kalben razı değiliz fakat iş verenimiz ile mesai saatlerini konuşmamız bile iş verenin sözleşmemizi fesh etmesine sebep olacağı için sesimiz çıkmıyor. Yani işveren tarafına da razı gibi görünüyoruz. Zahiren razı görünüyor olmak durumu göz önünde bulundurulduğunda adaleti mahzaya muhalif bir durum ortaya çıkıyor mu, bu durumdan çalışanın lehine bir hak doğuyor mu?"
Açıklama
Çalışma hayatında işveren ile işçi arasındaki hak ve sorumluluklar İslam hukukunda da önemlidir. Fazla mesai ve karşılığının verilmemesi, işçinin hakkının korunması açısından değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, işçi ile işveren arasında yapılan sözleşmeye uyulması esastır. Fazla çalışma karşılığında ücret alınması gerekir; işverenin bu hakkı vermemesi haksızlıktır. İşçinin rızası olsa bile, haksız bir durumun devam etmesi adaletsizlik oluşturur ve bu durumdan işçi lehine hak doğar.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de emek ve hakkaniyetle ilgili ayetler bulunmaktadır:
"Allah, emek verenin hakkını zayi etmez." (En'am, 6/132)
"Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun." (Nisa, 4/135)
Hz. Peygamber (sav) de işçinin hakkının verilmesini şöyle vurgulamıştır:
"Bir işçinin ücretini, hakkı tam olarak ödenmeden önce alıkoyan kimse kıyamet günü Allah'ın gazabına uğrar." (Buhari, Edeb 42)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, iş yerinde fazla mesai yapıyorsunuz ancak karşılığını alamıyorsunuz. İslam hukuku, emeğin karşılığının verilmesini zorunlu kılar. İşveren ile yapılan yazılı sözleşme, çalışma saatlerini belirler ve bu sözleşmeye uyulması gerekir. Fazla mesai, sözleşmede belirtilmemişse ve karşılığı ödenmiyorsa, bu durum haksızlıktır.
Ancak işverenin sözleşmeyi feshetme tehdidi altında kalmak, işçinin hakkını aramasını zorlaştırabilir. Bu durumda, İslam hukukunda zulümden kaçınmak ve hakkı aramak önemlidir. İşçi, hakkını dile getirmekten çekinmemeli, gerekirse işçi sendikalarından veya ilgili resmi kurumlardan destek almalıdır. İslam'da zulüm karşısında susmak hoş karşılanmaz.
İşçinin rızası olsa bile, haksızlık devam etmez; çünkü rıza, zulmü meşru kılmaz. Bu nedenle, işçinin fazla mesai karşılığını talep etme hakkı vardır. Ayrıca, işverenin bu haksız uygulaması, İslam ahlakına ve adalet prensiplerine aykırıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde işçinin hakkının korunmasını vurgular. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de işçinin emeğinin karşılığının verilmesi farzdır. Maliki mezhebinde de zulümden kaçınılması ve hakkın teslimi ön plandadır.
Sonuç
Özel sektörde fazla mesai karşılığında ücret alınmaması İslam hukukuna göre haksızlıktır. İşçi, hakkını aramaktan çekinmemeli, gerektiğinde resmi yollara başvurmalıdır. Zulme rıza göstermek zulmü meşru kılmaz. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız hadisine uygun şekilde hakkınızı talep ediniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
