Kanser olma ihtimali olan birine ne tavsiye ederseniz?
Butiran Soalan
"Hocam ben kaza namazlarımı düzenli olarak azaltmaya çalışıyorum. Ancak şu anda on yıllık borcum duruyor diyebilirim. Üç yıllık kadar bitirebildim. Benim kronik bir rahatsızlığım var. Önümüzdeki hafta tomografi çekilecek. Kanser çıkma riski yüksek. Çıkmayabilir de ancak bir şeylerin yolunda gitmediğini fark edebiliyorum. Kanser çıkarsa altı ay ile altı yıl arasında bir yaşam sürem olabilir. Ancak bu süre ne olursa olsun benim için çok iyi bir yaşam kalitesi dâhilinde geçmeyeceği kuvvetle muhtemel. Halsizlik, bitkinlik en tipik yansımaları.
Şöyle bir durumda ahiret hesabına en akıllı ve en mümince yaklaşım nasıl olur? Sonuç pozitif gelirse ya da negatif gelir ancak ciddi bir risk faktöründen bahsedilirse iş hayatından iyice elimi ayağımı çekeyim mi? Bir de hocam aklıma takılan bir soru daha var. Ölüm döşeğindeki bir insanın verdiği veya vereceği sadakanın kabul olmaması ile alakalı bir bilgi var mı?"
Açıklama
Değerli Müslüman, kanser gibi ciddi bir hastalık riskiyle karşı karşıya kalmak, hem dünya hem de ahiret hayatı açısından önemli bir sınavdır. Bu süreçte hem sağlık hem de ibadet ve ahiret hazırlığı açısından doğru adımlar atmak gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, hasta ve ölüm riski olan kimse, sağlık durumuna göre ibadetlerini kolaylaştırmalı, mümkünse kazaya kalan namazlarını kaza etmeye gayret göstermeli, ancak zorlanıyorsa Allah'ın rahmetine sığınarak kolaylık istemelidir. İş hayatı ve günlük aktiviteler, hastanın durumuna göre dengelenmeli, sağlığına zarar vermemek esastır. Sadaka vermek ise her zaman sevap kazandırır ve hastalık hali sadakanın kabulüne engel değildir.
Deliller
Kur'an ve hadislerde hastalık ve ölümle ilgili sabır, tevekkül ve ibadet kolaylığı vurgulanmıştır:
“Allah, sizin için kolaylık diler, zorluk dilemez.” (Bakara, 2/185)
“Müminin hastalığı, Allah katında bir sadakadır.” (Hadis, Tirmizi)
“İnsanın en hayırlısı, hastalandığında sabredenidir.” (Hadis, Buhari)
Detaylı Açıklama
Kanser riski olan bir kimse için öncelik sağlığını korumak ve tedaviye devam etmektir. Tedavi sürecinde ibadetlerde mümkün olduğunca devam etmek, ancak güç yetmediğinde kolaylıkları kullanmak Hanefi fıkhına uygundur. Örneğin, namazlarda oturarak veya mümkünse kaza namazlarını yapmaya çalışmak, ancak zorlanıyorsa Allah'ın rahmetine sığınmak gerekir.
İş hayatı konusunda ise, hastalığın şiddetine göre karar verilmelidir. Eğer iş hayatı sağlığı olumsuz etkiliyorsa, dinlenmek ve tedaviye odaklanmak daha hayırlıdır. Çünkü beden sağlığı ibadetin devamı için gereklidir. Ancak imkân varsa hafif işlerle meşgul olmak, zihni ve ruhu meşgul ederek moral sağlar.
Ölüm döşeğindeki bir kişinin verdiği sadakanın kabul olmaması gibi bir durum İslam kaynaklarında yoktur. Aksine, hasta ve ölüm riski altındaki kimsenin yaptığı sadakalar daha makbuldür ve sevabı büyüktür. Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
“Sadaka, ölünün azabını hafifletir.” (Hadis, Müslim)
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer kolaylıklar vardır. Şafii ve Hanbeli mezhepleri de hastalık halinde ibadetlerde kolaylık yapılmasını önerir. Maliki mezhebi ise hastanın durumuna göre ibadetlerin kısaltılmasını tavsiye eder. Genel olarak İslam, hastaya kolaylık ve rahmetle yaklaşır.
Sonuç
Öncelikle sağlık tedavinize önem verin, ibadetlerinizi gücünüz yettiğince yapmaya çalışın, zorlandığınızda kolaylıklardan faydalanın. İş hayatınızı sağlığınıza göre düzenleyin. Sadaka vermek her durumda sevap kazandırır, hastalık sadakayı engellemez. Allah’tan şifa ve kolaylık dilerim.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
