Kamu Kuruluşunda Şahsi Yönde Kullanılan Malzemelerin Hakkını Nasıl Telafi Ederiz?
جزئیات سؤال
"Selamünaleyküm. Bir kamu kuruluşunda memur olarak çalışmaktayım. Maaşım 1.800 tl. Yani yevmiyem 60.00 tl. Bazen işyerinde kendi adımıza ve namımıza kurumun malını (KAĞIT, PİLOT KALEM vs.) kullanmaktayız. Bu 25-30 tl.yi geçmez. Biz nöbet tutuyoruz. Nöbet tuttuğumuz günün sonrasında 1 gün yerine izin kullanıyoruz. İzin kullanmazsak (Yevmiye 60 tl). Onun yerine işe gelsek kullandığımız malzemenin yerine geçer mi.?"
Açıklama
Kamu kuruluşunda çalışan bir memurun, şahsi işlerinde kurum malzemesi kullanması durumunda bu hakkın nasıl telafi edileceği konusu, İslam hukukunda emanet ve hakkaniyet prensipleri çerçevesinde değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kamu malını şahsi işlerde kullanmak, malın sahibinin hakkını zayi etmektir ve bu durum haksız kazançtır. Kullanılan malzemenin bedelini ödemek veya eşdeğerini telafi etmek gerekir. İşe gelerek izin kullanmamak, malzemenin bedelini karşılamaz; çünkü malzeme kullanımı ayrı bir haktır ve bunun maddi karşılığı ödenmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve hakların korunması emredilmiştir:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yere yemeyin; ancak karşılıklı rıza ile ticaret yolu ile olsun." (Nisa, 4/29)
Hadis-i Şeriflerde de emanetin hakkını vermek önemle vurgulanmıştır:
"Her emanet sahibine verilmelidir." (Buhari, Emanet 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, kamu malzemesini şahsi işlerinde kullanmak, o malın gerçek sahibinin hakkını zayi etmektir. Bu nedenle, kullandığınız kağıt, kalem gibi malzemelerin parasını ya doğrudan ödemeli ya da kurumunuzun belirlediği usule göre telafi etmelisiniz. İşe gelerek izin kullanmamak, sadece çalışma sürenizi etkiler; malzeme kullanımının maddi karşılığını karşılamaz. Bu hususta kurumunuzun muhasebe veya personel birimi ile görüşerek, kullanılan malzemenin bedelini nasıl ödeyeceğinizi netleştirmeniz uygun olur. Ayrıca, mümkünse şahsi işlerde kamu malzemesi kullanmaktan kaçınmak, hakkaniyet ve adalet açısından daha doğrudur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kamu malının şahsi işlerde kullanılmasını uygun görmez ve bedelini ödemeyi şart koşar. Bazı çağdaş İslam alimleri, küçük miktarlarda ve izinli kullanımlarda tolerans gösterilse de, bu durumun açıkça belirlenmesi ve hakkın korunması gerektiğini ifade ederler.
Sonuç
Kamu malını şahsi işlerde kullandığınızda, bunun maddi karşılığını ödemek en doğru yoldur. İzin kullanmamak veya işe gelmek, malzeme bedelini karşılamaz. Hakkı korumak ve adaleti sağlamak için telafi şarttır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
