Kadının istediği anlaşmalı boşanmalarda dini nikâh da bitmiş olur mu?
Detail Pertanyaan
"Hocam ben on üç senelik evliydim, bir de kızım var. Aile ilişkimizde boşanmayı gerektirecek çok büyük sorunlar yaşamadık ancak ben birkaç sene önce kocama ayrılmak istediğimi söyledim. Önce direndi sonra istemeyerek kabul etti ayrılmayı ama ben senden dinen boşanmam dedi. Mahkemeye gittik, mahkemede hâkim bize boşanmak istiyor musunuz diye hiç sormadı. Sadece bir evrak verildi elimize ve imzaladık. Mahkeme bittikten sonra da kocam bana, mahkemede irade beyanımız olmadı. Bu nedenle dinen ben de seni boşamadığım için, Allah katında sen benim eşimsin diye mesaj attı. Bu uzun ayrılık süresinde ben her akşam düşündüm. Kalbimi yokladığımda kocamı sevdiğimi düşünüyorum ama karar vermekte de zorlanıyorum.Geçen hafta oturduk ve ilk kez konuştuk. Bu durumu bir arkadaşıma anlattım ve niye tekrar bir araya gelmiyorsunuz diye telkinler aldım fakat bir sorun olduğunu söyledi.Biz eğer dinen boşanmış sayılıyorsak, o durumda ben bir başkasıyla nikâhlanmalıymışım ve ondan boşandıktan sonra yeniden eski kocamla nikâh kıyabiliyormuşum.Şimdi bizim nikâhımızın durumu nedir? Mahkeme kararıyla dinen de boşanmış sayılıyor muyuz? Çok zor bir ikilem yaşıyorum hocam. Cevap verirseniz minnettar kalacağım."
Açıklama
Bu mesele, medeni hukukta gerçekleşen boşanmanın İslami açıdan ne şekilde değerlendirileceği ve dini nikâhın durumunun ne olacağı ile ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sadece mahkeme kararıyla gerçekleşen boşanma, dinen boşanma hükmü doğurmaz. Dini nikâhın sona ermesi için İslam hukukuna uygun bir boşanma (talak, fesh veya mubaraat gibi) yapılması gerekir. Dolayısıyla, mahkeme kararıyla anlaşmalı boşanma gerçekleşmiş olsa bile, taraflar dini açıdan boşanmış sayılmazlar; dini nikâh devam eder.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de boşanmanın İslam hukukundaki şartları belirtilmiştir:
“Boşanmayı iki defa yap. Sonra ya iyi geçinmek ya da güzelce ayırmak gerekir.” (Bakara, 2:229)
Hz. Peygamber (s.a.v) de boşanmanın sözlü ve iradi bir beyan olduğunu belirtmiştir:
“Boşanma üç defadır.” (Sahih Buhari, Kitabü'l-İsti'za, Hadis No: 5276)
Detaylı Açıklama
Türkiye'de medeni hukuk boşanması, devlet nezdinde evlilik birliğinin sona erdirilmesidir. Ancak İslam hukukunda evliliğin sona ermesi için tarafların dini usullere göre boşanması gerekir. Mahkeme kararı, İslam açısından boşanma hükmü doğurmaz; bu nedenle taraflar birbirlerine karşı evlilik bağı devam ediyormuş gibi davranmalıdırlar.
Eğer taraflar dini boşanma talebinde bulunurlarsa, İslam hukukuna uygun şekilde talak veya fesh işlemleri yapılmalıdır. Anlaşmalı boşanma durumunda da, tarafların dini boşanmayı gerçekleştirmeleri gerekir. Aksi takdirde, başka biriyle evlenmek haram olur ve eski eşle tekrar evlenmek için önce geçerli bir boşanma gerçekleşmelidir.
Bu durumda, sizin ve eşinizin mahkeme kararıyla boşanmış olmanız, dini nikâhın sona erdiği anlamına gelmez. Dolayısıyla, eski eşinizle evlilik bağı devam eder. Eğer tekrar bir araya gelmek isterseniz, bu mümkün olabilir. Ancak başka biriyle evlenmek için önce İslam'a uygun şekilde boşanmanız gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer görüştedir; örneğin Şafii mezhebi de mahkeme boşanmasını dini boşanma saymaz. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, Türkiye gibi ülkelerde mahkeme boşanmasının dini boşanma hükmü doğurabileceğini savunabilmektedir. Fakat bu görüş genel kabul görmemiştir ve Hanefi mezhebi açısından geçerli değildir.
Sonuç
Değerli Müslüman, mahkeme kararıyla boşanmanız İslam açısından boşanma hükmü doğurmaz. Dini boşanma işlemlerini yapmadan başka biriyle evlenmeniz caiz değildir. Eski eşinizle evlilik bağınız devam eder ve aranızdaki durum İslam hukukuna göre devam etmektedir. Bu konuda bir ilahiyatçı veya din görevlisi ile görüşerek dini boşanma işlemlerini yapmanız en doğru yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
