Kader
Detail Pertanyaan
"Selamünaleyküm hocam. Bir kardeşimiz soruyor kaderle ilgili bir soru soracağım. Tamam, Elhamdülillah kadere inanıyoruz ama kafam bu konuda çok karışık. Sorum şöyle: kaderimizde cennetlik ya da cehennemlik olduğumuz belli o zaman biz neden amel ediyoruz yani eğer kaderimde cehennemlik yazıyorsa ben ne yaparsam yapayım cehenneme gideceğim diyor bunu açıklar mısınız?"
Açıklama
Kader, Allah'ın her şeyi önceden bilip takdir etmesi anlamına gelir. Müslümanlar kaderin varlığına inanır ancak bu, insanın amel yapmasının ve sorumluluk taşımasının önüne geçmez.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre kader, Allah'ın ezeli ilmi ve takdiridir. İnsanlar, kaderde ne yazılmış olursa olsun, sorumludur ve amel etmekle yükümlüdür. Amel, imanın ve sorumluluğun gereğidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de kader ve insanın sorumluluğu birlikte vurgulanır:
"Şüphesiz biz her şeyi bir kaderle yarattık." (Kamer, 54/49)
"Kim zerre kadar hayır yaparsa onu görür; kim de zerre kadar şer işlerse onu görür." (Zilzal, 99/7-8)
"İnsan için ancak çalıştığı vardır." (Necm, 53/39)
Hadislerde de amel etmenin önemi belirtilmiştir:
"Ameller niyetlere göredir." (Buhari, İman 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kader Allah'ın ilmi ve takdiridir; ancak bu, insanın özgür iradesiyle amel yapmasına engel değildir. Allah her şeyi bilir ve takdir eder, ama insanın yaptığı amellerle imtihan edilir. Kaderde ne yazılmış olursa olsun, insanın gayret göstermesi, salih amel işlemesi gerekir. Çünkü amel, insanın sorumluluğudur ve Allah kullarını amelleriyle hesaba çeker.
Kader, insanın ne yapacağını önceden bilmek ve takdir etmek demektir; bu, insanın özgür iradesini ortadan kaldırmaz. İnsan, seçim yapma kabiliyetine sahiptir ve yaptığı tercihlerle amel eder. Bu nedenle amel etmek, kaderin gerçekleşmesine vesile olur. Allah kullarını denemek için bu dünyayı yaratmıştır ve amelleriyle mükafatlandırır veya cezalandırır.
Bu konuda İslam alimleri "kader ile insanın iradesi arasında çelişki yoktur" derler. İnsan, kaderin içinde özgürdür ve sorumludur. Amel etmek, kaderin gerçekleşmesinde bir araçtır. Bu nedenle amel etmekten vazgeçmek doğru değildir; bilakis, amel etmek Allah'a olan teslimiyetin ve imanın gereğidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde kader ve amel ilişkisini kabul eder. Şafii mezhebi de insanın amellerinden sorumlu olduğunu ve kaderin Allah'ın ilmi olduğunu belirtir. Malikî ve Hanbelî mezheplerde de kaderin ilmi ve takdiri ile insanın sorumluluğu arasında uyum vurgulanır.
Sonuç
Kardeşim, kaderin varlığı iman esaslarındandır ancak bu, amel etmeyi bırakmak için bir sebep değildir. Amel etmek, sorumluluğumuzdur ve Allah katında değeri büyüktür. Kaderi bilmek, amel etmekten vazgeçmek anlamına gelmez; aksine, amelimizle kaderimizi güzelleştirmeye çalışmalıyız.
