İşyerinde yöneticinin haberi olmadan ek iş yapıp ek ücret almak caiz mi?
سوال کی تفصیلات
"Çalıştığım işyerinde yöneticiyim ve işleri taşeronlara dağıtmakta yetkiliyim. Bazı işleri de hafta sonları ve geceleri kendim yaparak şirket adına kendime hak ediş veriyorum. Bunu da bir taşeronum üzerinden yapıyorum. İşi ben yapıyorum ama patronum bunu bilmiyor, ama bu işi yaparken de şirket kaynaklarını ve mesaimi kullanmıyorum; hafta sonu ve akşamları ek iş olarak yapıyorum. Bu kazanç helal midir?"
Açıklama
İşyerinde yöneticilik yapan bir kişinin, işverenin haberi olmadan ek iş yaparak ek ücret alması ve bu konuda şirkete karşı nasıl bir sorumluluğu olduğu konusu ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimse işverenin bilgisi ve izni olmadan işyerindeki işleri kendi adına yapıp ek ücret almak caiz değildir. Çünkü bu durum işverenin hakkının zedelenmesine ve güvenin kötüye kullanılmasına sebep olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de emanet ve güvene riayet edilmesi emredilmiştir:
"Şüphesiz Allah, size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)
Hz. Peygamber (s.a.v) de güveni kötüye kullanmayı yasaklamıştır:
"Her kim emanetçi olarak kendisine verilen bir şeyi haksız yere alırsa, kıyamet gününde Allah onun burnunu ateşe sokar." (Müslim, Emanet, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, işyerinde yönetici olarak görev yaparken, işverenin bilgisi olmadan işlerin bir kısmını kendin yapıp, bunu taşeron üzerinden göstererek ek ücret almak, işverenin hakkını zedeleyen bir davranıştır. İşverenle aranızdaki güven ilişkisi bozulur ve bu durum İslam ahlakına aykırıdır. Şirket kaynaklarını ve mesainizi kullanmamanız durumu hafifletmez; zira işverenin izni olmadan iş yapıp ücret almak, onun hakkını gasp etmektir. Eğer işvereninizle açıkça konuşup ek iş yapma ve ücret alma konusunda anlaşma sağlarsanız, bu helal olur. Aksi takdirde, bu tür gizli kazançlar haramdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde işverenin hakkına riayet edilmesini vurgular. Bazı alimler, işverenin açıkça yasaklamadığı durumlarda ek iş yapılabileceğini söylese de, gizlilik ve haksız kazanç konusunda ittifak vardır.
Sonuç
İşverenin haberi olmadan işyerinde ek iş yapıp ek ücret almak İslam'a göre caiz değildir. Açıkça izin alınmadan böyle bir kazanç helal olmaz. İşverenle dürüstçe görüşüp izin almak en doğru yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.