İşyeri Kapanmasın Diye Kredi Çekilebilir mi?
تفاصيل السؤال
"Selamünaleyküm. Hocam, biz maden sektöründe çalışıyoruz. Maden sahaları devlete ait, biz işletme hakkını alıyoruz. Ancak, bu sahalar Orman İşletmeleri arazilerinde olduğundan, arama-yol-işletme izni gibi konularda Orman İşletmeleri araziye göre değerleme yapıp para alıyor. Bu sene çalışma için bizden yaklaşık 1,5 trilyon (1.500.000 TL) para istendi. Bir seferde ödeniyor bu para. İslami bankacılığa başvurduk. Cevap olarak, biz mal karşılığı malı aldığınız şirkete fatura bedelini ödeyebiliriz. Orman işletmelerine bu parayı ödeyemeyiz, mevzuatımız müsait değil, dediler. Parayı ödemezsek 210 işçimizi işten çıkartıp şirketi mi kapatacağız? Mecburen kredi çektim. Bu durumda vebalimiz nedir?"
Açıklama
İşyeri faaliyetlerini sürdürebilmek için kredi çekmek, özellikle zorunlu giderlerin karşılanmasında önemli bir meseledir. Bu durumda, İslam hukukunda faizsiz finansman yolları ve zaruret halleri değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır. Ancak işyerinin kapanmaması, çalışanların işsiz kalmaması gibi zaruri durumlarda, faizsiz kredi veya alternatif helal finansman yolları aranmalıdır. Eğer faizli kredi çekmek zorunlu hale gelmişse, bu durumun vebali kişinin niyetine ve başka helal imkanların bulunup bulunmadığına bağlıdır.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faiz yiyen, kıyamet günü Allah'tan uzak olsun." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, işyerinizin kapanmaması, çalışanların mağdur olmaması büyük bir önem taşır. İslam'da zaruret halleri, haram olan şeylerin belirli şartlarda mübah veya daha az zararlı hale gelmesini sağlar. Bu bağlamda, eğer helal ve faizsiz finansman imkanı yoksa ve işyerinin kapanması, çok sayıda insanın işsiz kalması gibi ağır zararlar söz konusuysa, faizli kredi çekmekten kaçınmak mümkün olmayabilir.
Ancak burada önemli olan, bu kredi borcunun mümkün olan en kısa sürede ve helal yollarla kapatılması için gayret göstermektir. Ayrıca, İslami finans kurumları ile görüşmeye devam etmek, ortaklık, murabaha, istisna gibi faizsiz finansman modellerini araştırmak faydalı olacaktır.
Unutulmamalıdır ki, İslam dini kolaylık ve merhamet dinidir. "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" (Buhari) hadisi gereği, zaruret durumunda helal olmayan bir durumun geçici olarak tolere edilmesi mümkündür.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faiz haramdır demekle birlikte, zaruret halleri konusunda esneklik tanırlar. Örneğin, Şafii mezhebi de zaruret halinde haram olan şeylerin mübah hale gelebileceğini kabul eder. Bu nedenle, farklı mezhepler arasında bu konuda temel bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Sonuç olarak, işyerinizin kapanmaması için zorunluysa ve başka helal finansman yolu yoksa, geçici olarak faizli kredi çekilebilir. Ancak bu durumun vebalini azaltmak için helal finansman yolları aranmalı ve borç mümkün olan en kısa sürede kapatılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.