İstiharenin Sonucuna Uymamanın Vebali Var mıdır?
تفاصيل السؤال
"Selamünaleyküm hocam. İstihareye, işin sonucunu bilemediğimizden Allah'tan yardım dileyerek başvuruyoruz ve sonuç olarak 'olumlu', yani kalbimiz mutmain. Biz Allah'a başvurup, dua edip sonucu olumlu aldığımız halde vazgeçersek bunun sonucu nedir, bize vebali var mıdır? Sonuçta ben şöyle görüyorum istiharenin mantığını; ‘Benim bu işte bir hakimiyetim yok, yani gelecek babında. Allah’a güvenip uyguluyorum ve kalbim mutmain oluyor, olumlu bakıyorum fakat sonradan vazgeçince de, ’madem uymayacaktın neden uyguladın?’ sorusuna cevap bulamıyorum ve çıkan sonuca göre hareket etmemeyi uygun görmüyorum."
Açıklama
İstihare, bir iş veya karar hakkında Allah'tan hayırlısını dilemek ve kalbin huzur bulduğu yönünde hareket etmektir. Bu ibadet, kişinin kendi iradesiyle Allah'a yönelmesi ve O'nun yardımını istemesi anlamına gelir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, istihare duası yapıldıktan sonra kalbin mutmain olması, o işin hayırlı olduğuna işarettir ve bu sonuca göre hareket etmek tavsiye edilir. Ancak istihare sonucu olumlu olduğu halde kişi vazgeçerse, bu durumda vebal olmaz; çünkü istihare sonucu kesin bir zorunluluk değil, bir tavsiyedir. Kişi kendi aklı ve durumu doğrultusunda karar vermekte serbesttir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de istihareye dair doğrudan bir ayet olmamakla birlikte, Allah'a yönelip yardım dilemek genel olarak teşvik edilmiştir:
“Rabbinizden yardım isteyin ve sabredin. Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir.” (Bakara, 2/153)
Hz. Peygamber (sav) istihare duasını öğreterek, müminlerin önemli işlerinde Allah'a danışmalarını tavsiye etmiştir:
“Her önemli işte istihare yapınız.” (Buhari, İstihare, 1)
Detaylı Açıklama
İstihare, kişinin kendi iradesiyle Allah'a yönelip hayırlısını dilemesidir. Bu dua ve kalbin huzuru, kişinin kararını kolaylaştırır ancak kesin bir zorunluluk getirmez. İnsan, aklı ve imkanları çerçevesinde karar vermekle mükelleftir. İstihare sonucu olumlu olsa bile, sonradan başka sebeplerle vazgeçmek mümkündür ve bu durumda vebal yoktur. Çünkü istihare, Allah'ın takdirini öğrenmek değil, O'na yönelip yardım dilemektir.
Günümüzde, istihare sonucu olumlu olan bir işte tereddüt yaşanıyorsa, kişinin durumu tekrar değerlendirmesi, akıl ve mantık çerçevesinde hareket etmesi gerekir. İstihare, kalbin huzur bulmasıdır; ancak bu huzur bazen zamanla değişebilir. Bu durumda kişi zorlanmamalı, zorlaştırmamalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak istiharenin sonucu bağlayıcı zorunluluk getirmediği görüşündedir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de istihare sonucu kalbin mutmain olması önemli kabul edilir ancak kişinin kendi aklı ve şartlarına göre karar vermesi serbesttir.
Sonuç
Değerli Müslüman, istihare sonucu olumlu olsa da vazgeçmekte vebal yoktur. İstihare, Allah'a yönelip yardım dilemek ve kalbin huzur bulmasıdır. Karar verirken aklınızı ve şartlarınızı da göz önünde bulundurun, zorlaştırmayın.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
