İş ortağımızın kârını ondan habersiz işletmek caiz midir?
Question Details
"Hocam iki ortak bir iş yapıyoruz. Ortağım benim payıma düşen kârı bana vermek yerine çalıştırmış. Benim de buna rızam yoktu. Hangimiz haklıyız?"
Açıklama
İş ortaklığı, tarafların hak ve sorumluluklarını karşılıklı olarak bilip kabul ettiği bir ticari ilişkidir. Ortakların paylarına düşen kârın uygun şekilde paylaşılması esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir ortak diğer ortağın rızası olmadan onun payına düşen kârı kendi lehine kullanamaz. Ortaklıkta her ortağın hakkı korunmalı ve izinsiz tasarruftan kaçınılmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de ortaklık ve hakların korunmasıyla ilgili genel prensipler vardır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin, ancak karşılıklı rıza ile ticaret yoluyla olsun." (Nisa, 4/29)
Bu ayet, ortaklıkta hak sahibinin rızası olmadan mal veya kârın alınmasının caiz olmadığını gösterir.
Hz. Peygamber (sav) de adalet ve hakkaniyete vurgu yapmıştır:
"Müminler, birbirlerinin malına haksız yere el koymazlar." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
İş ortaklığında her ortağın payı, ortaklık sözleşmesine göre belirlenir ve bu payın kullanımı ancak ortakların rızasıyla mümkündür. Ortağınızın sizin payınıza düşen kârı sizden habersiz işletmesi, sizin hakkınızın gasbı anlamına gelir ve İslam hukukunda caiz değildir. Bu durumda, hakkınızı talep etmek hakkınızdır. Öncelikle aranızda uzlaşma yolu aranmalı, eğer mümkün değilse mahkemeye başvurarak hakkınızı almanız gerekir.
Günümüzde ticari ilişkilerde şeffaflık ve güven esas olduğundan, ortaklar arası iletişim ve yazılı sözleşmeler önemlidir. Böylece hak kayıplarının önüne geçilir. Ortaklıkta her türlü tasarruf, diğer ortağın bilgisi ve onayıyla yapılmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde ortakların haklarının korunmasını vurgular. Şafii ve Malik mezheplerinde de ortakların paylarına dair tasarruflarda karşılıklı rıza esastır. Hanbeli mezhebi de izinsiz tasarrufu haksızlık olarak görür.
Sonuç
Değerli Müslüman, iş ortağınızın sizin payınıza düşen kârı izinsiz kullanması İslam'a göre caiz değildir. Hakkınızı aramanız ve ortaklıkta şeffaflığı sağlamanız gerekmektedir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.